isidax in FURRIADROXUS E FURRI...
paol84 in FURRIADROXUS E FURRI...
Brabudu in UNA CANTZONI DE IS '...
utente anonimo in UNA CANTZONI DE IS '...
PiccolaLuise in UNA CANTZONI DE IS '...
Melina2811 in UNA CANTZONI DE IS '...
utente anonimo in NO COMMENTSìn...
iry50 in IS COGAS IN GONNAGOD...
ROSALUNA37 in IS CANTUS DE CASTEDD...
iry50 in IS CANTUS DE CASTEDD...
Andarinu
Arrafieli Boi
Arràdiu Sardu
Asuba de "Crònaca"
Asuba de "Crònaca" 2
Asuba de "Crònaca" 3
Asuba de "Crònaca" 4
Asuba de "Crònaca" 5
Asuba de "Crònaca" 6
Asuba de su blog
Asuba de su blog 2
Asuba de su blog 3
Asuba de su blog 4
Bandera sarda
Boxis Campidanesas
Brâf Furlan
Casteddàius
Càralu Mulas
Christian Romanini
Comitau
Contus Africanus
Contus mius
Crònaca de una morti annuntziada
Cuartu
Disterraus Sardus
Ditzionàriu
Electroneddas
Forma Paris
Fueddus scarèscius
G.B. Tuveri
Giampàulu Fròngia
Giuanni Màsala
Il furlanist
Imprentas Alfa
Imprentas Condaghes
Launeddas
Linu Talloru
Lone Elisabeth Olesen
Marinella Lőrinczi
Master sardu
Musas & Terras
Nanni Falconi
Orality in the World 2003
Paràulas
Pitanu Perra
Predi Antiogu
Riccardo Pittau
S'Iscàndula
Sa murra
Sardu.net
Sonus e Versus
Su fueddu
Su Furriadroxu
Su Nuraxi
Tataresu
ULS Scalebranu
oggi
maggio 2008
aprile 2008
marzo 2008
febbraio 2008
gennaio 2008
dicembre 2007
novembre 2007
ottobre 2007
settembre 2007
agosto 2007
luglio 2007
giugno 2007
maggio 2007
aprile 2007
marzo 2007
febbraio 2007
gennaio 2007
dicembre 2006
novembre 2006
ottobre 2006
settembre 2006
agosto 2006
luglio 2006
giugno 2006
maggio 2006
aprile 2006
marzo 2006
abisitau *loading* bortas
Adiosu a Franciscu Exana de Sìnnia, sonadori de ghitarra a sa moda campidanesa, grandu acumpangiadori de cantadas ma prus de totu un'òmini bonu.
In su celu siat.
Lìburu consillau:
Guido Piras “CHE UNU PASSIRILLANTI” Edizioni Della Torre
A incuru de Bissenti Piras, Franciscu Sonis e Sarbadori Tola
Unu poeta mannu, mogoresu, po mala sorti nosta pagu connotu e chi dd’iat a meresci prus fama.
“...Questo libro, che ci giunge grazie all’affetto della sua famiglia e al fervore culturale che anima oggi il suo paese, avrà svolto la sua funzione se riuscirà almeno in parte a stabilire quel contatto che a suo tempo è mancato; e in definitiva a collocare questo poeta nel posto che gli spetta nel panorama della letteratura isolana del Novecento.” Sarbadori Tola
Una poesia sua, “Bruzzu firmu”:
Un'artìculu miu chi emu scritu po unu giornali e chi a s'acabu no apu mai pubricau. Chistiònat de sa parti chi depint tenni is Sardus in sa scola sarda e in is atrus logus puru. Ma iat a essi mellus a nai "scola italiana in Sardìnnia" ca de sardu tenit pagu diaderus.
L'IDENTITÀ CONTA: NELLA SCUOLA E NON SOLO
Dopo la calata continentale e l'occupazione dei posti che contano in Sardegna si riaccende il dibattito sulle capacità dei Sardi di autogovernarsi e di gestire le proprie risorse e potenzialità. Particolarmente interessante l'esempio della lingua sarda nella scuola. Tutti questi rinnovati appelli alla meritocrazia sul posto di lavoro però, all'importanza di come lo si svolge e non della provenienza o della "identità" sinceramente non mi convincono. Da quando l'identità non conta più? Mi risulta invece che abbia sempre contato e come. Dove sarebbe lo scandalo se dicessi che i Sardi devono avere una corsia preferenziale nella scuola sarda per l'insegnamento della lingua e della cultura dell'Isola? Proprio così: i Sardi, preparati, devono essere privilegiati e non solo nella scuola e non solo per l'insegnamento della lingua sarda. Chi altri ci dovrebbe pensare alle nostre cose se non noi? Si è mai visto un padrone di casa che lascia che sia un altro a comandare in casa sua? Non credo, e non certo per razzismo o scarso spirito democratico. Delle sue proprietà ne dispone lui stesso. Ma in nome di una democrazia "a stracu baratu" come la chiamerei io, ci si vorrebbe far credere che non deve esistere nessuna precedenza identitaria, cosa che suona un po' generalista e facilona. Tanto da sfiorare la democrazia al contrario, secondo la quale, per restare nel discorso lingua, in Sardegna non si dovrebbe parlare in sardo perché qualcuno non lo capisce. Se uno fosse un minimo rispettoso del posto in cui vive non si sognerebbe nemmeno di avanzare pretese così assurde. Se io andassi in Francia è chiaro che sarei io a dovermi adattare alla nuova realtà e non viceversa, in Sardegna invece sarebbe la realtà locale a doversi adattare al nuovo venuto di turno, in questa smania di finta democrazia e vero provincialismo. Se davvero l'identità non contasse perché darsi tanta pena per riequilibrare la presenza femminile nelle istituzioni, che importanza ha l'identità di genere, il sesso, di una persona? L'importante è che sappia svolgere il suo lavoro. Oppure perché pretendere di avere il marchio "Doc" sui prodotti sardi? Sono forse più buoni solo per la loro provenienza? L'identità in questi casi conta e nessuno ha da ridire. In certi concorsi l'essere "figlio di", "parente di" vale più dell'essere figlio di nessuno. Anche in questo caso l'identità conta parecchio. Personalmente non mi scandalizza, perché per me l'identità conta, come ha sempre contato fino ad oggi. Un ultimo riferimento alla nazione più razzista del mondo:
Arrevista consillada
Bessiu su nùmeru nou (abrili) de
“SA REPUBLICA SARDA”
su giornali fundau de Gianfrancu Pinna e dirìgiu de Maria Maròngiu.
Cun is artìculus de:
Frantziscu Casula, “La nostra autolimitazione”;
Eliseu Spiga, “L’economia e le tentazioni all’astensione”;
Robertu Bolognesi, “Sa scola italiana non est arrinescia a mi fai italianu”;
Oresti Pili, “Una grafia ofitziali po su campidanesu”;
Bustianu Cumpostu, “Polverone sul canto a tenore patrimonio dell’umanità”;
Mateu Porru, “Il messaggio delle pietre”;
Ivu Mùrgia, “S’arti de Miminu Moi bivit ancora”;
Pinùciu Canu, “Bisos chena cabu”;
Efis Cadoni, “Sa merdona”
e medas atrus.
Prètziu: 2 francus nous
CD consillau:
Andria Pisu, “PASS'E TRESI”, prodùsiu de "Su Bentu Estu", Sìnnia
Su benidori de is Launeddas, s'urrei de is strumentus de sa mùsica sarda connotu in totu su mundu, est assigurau gràtzias a discus cumenti e custu.
Innoi Paolo Maccioni presèntat su discu:
http://www.godotnews.it/public/home/rubriche/articolo_rubrica.asp?rubrica=L_apice_Elzeviro&id=53
Sonadas:
1. simpònia (ballu)
2. mediana a pipia (ballu)
3. fioràssiu (mutetus a frori, càntat Antoninu Grifagno de Sìnnia)
4. puntu 'e òrganu (ballu)
5. mediana a fiuda (ballu)
6. fioràssiu (prucessioni)
7. fioràssiu (cantzoni a torrada, càntat Sandrinu Pau de Cuartu S.A.)
8. fioràssiu (ballu)
9. puntu 'e òrganu (ballu II)
10 fioràssiu (cantzoni a curba, càntat Antoninu Grifagno de Sìnnia)
11 mediana sciuta (ballu)
de Franz Kafka - furriau in sardu de Ivo Murgia
lìgiu de s’atrixi Antunedda Puddu in sa manifestada “Su Croxu” 2005, Bàini (Villaverde OR)
Ananti de sa Giustìtzia ddui est un’òmini a càstiu de su logu. Una di’ unu biddùnculu àndat anche cussu castiadori e ddi pedit de ddu lassai intrai. Ma cussu ddi tòrrat ca no fait. Su biddùnculu nci pènsat una scutixedda e ddu tòrrat a pregontai, a biri si at a fai prus a trigadiu. “Podit essi puru” ddi tòrrat cussu “Ma imoi no fait”. E sigumenti su portali de sa giustìtzia est sempri obertu e su castiadori s’est trentziu a una parti, su biddùnculu si incrùbat e cìrcat de castiai aintru. Candu su castiadori si ndi acàtat, nci ddi scàpat s’arrisu e ddi fait: “Si pròpiu no ndi podis fai de mancu, prova a intrai, mancai deu ti neri ca nou. Arregordadindi de una cosa perou, deu seu forti e seu s’ùrtimu de totu is castiadoris, andendi a innantis nd’as a agatai atrus, prus fortis puru, cosa chi mancu deu potzu binci, a su de tres sceti potzu arribai”. Su biddùnculu certu no s’abètat totu cussus strobus. Sa Giustìtzia pènsat, est fata po nosu e depit essi sempri pronta a s’arriciri, ma cumenti mìrat torra a su castiadori e si ddu bit cun cudda besti de peddi, sa braba longa e niedda, detzidit ca est mellus a abetai su permissu e a no fai calincuna ancada. Su castiadori dd’aporrit unu scannu e su biddùnculu si ddui setzit. Ddui abàrrat dis e annus sètziu. In cussus annus nci pròvat atras bortas a intrai, preghendi puru. Su castiadori fatu fatu ddi pregòntat calincuna cositedda, de bidda sua, de sa famìllia sua, ma aici perou, chentza de interessu perunu, tanti po ciaciarrai, cumenti acostùmant a fai is sennoris. A s’acabada ddi nàrat sèmpiri ca no ddu làssat passai. Su biddùnculu intzandus pròvat a si comporai s’intrada sua, arregalendi a su castiadori totu su chi s’iat ingortu de domu, cussu si ndi pinnìgat totu ma no ddu làssat intrai su pròpiu. “Ddu pigu po ca tui no pensis de no ddas essi provadas totu”. In totu cussus annus su biddùnculu sighit a si studiai a su castiadori, cumenti e chi fessit issu sceti su strobu po podi intrai, scarescendisindi de totu is atrus. A printzìpiu si chèsciat e frastìmat sa mala sorti sua a boxi manna, apustis candu s’est imbeciau, pispìsat sceti, ananti suu. Peus de unu pipiu s’est fatu e giai chi in tant’annus de stentu at imparau a connosci sa cardanca puru, de sa besti de peddi, prègat a cussa po chi dd’agiudit a cumbinci a su castiadori. A s’acabada s’est fatu mesu tzurpu e no cumprendit prus chi est scurighendi diaderus o si funt is ogus suus. Imoi perou in su scuriu, intendit su lampaluxi de sa giustìtzia. Is dis suas funt acanta de spaciai. Innantis de lassai custu mundu, torrendi a pensai a totu cussus annus ddi benit a conca una pregonta de fai a su castiadori. Ddi fait s’acìnnidu de acostai po no si ndi pesai, ca est cìrdinu che fusti. Su castiadori si depit incrubai meda, su biddùnculu s’est impiticau forti lompendi a is becesas. “E ita bolis ancora, mi’ ca tui ses malu a acuntentai!” ddi fait. “Totus bolint intrai a sa Giustìtzia, cumenti mai no s’est bia àtera genti in totu custus annus?” Cumenti su castiadori si nd’acàtat ca su biddùnculu est arribau a s’ùrtimu arrematu, si incrùbat de prus e ddi nàrat a forti: “A innoi no depiat benni nemus, po tui sceti est custu portali. Imoi ddu serru e mi ndi andu”.
DE S’INTERVISTA DE SALVATORE NIFFOI IN LA7
Unas cantu dis fait Salvatore Niffoi fiat òspiti in sa televisioni italiana “La7” po depi presentai su libru suu nou. Deu no dd’apu lìgiu e no apu mai lìgiu nudda de issu, duncas no ndi potzu chistionai. S’intervista dd’apu bia perou e potzu nai su chi no m’est pràxiu. Pagu cosa a nai sa beridadi, ma de sustàntzia. Su fatu chi apat criticau sa Sardìnnia “in fase di smeraldizzazione” cumenti nàrat un’amigu miu, m’est pràxiu fintzas a candu no at torrau a nai ca “La vera Sardegna è la mia Barbagia”. Cumprendu chi unu certu tanti de campanilismu nci potzat passai e cumprendu puru chi nci potzat essi s’idea de creai unu “mitu” de sa stòria sarda, cun is gherradoris chi nemus podit binci e chi pàrant fronti a is enemigus difendendi sa terra insoru. Cumprendu totu ma seu incumentzendi a mi pregontai chi siat una cosa beni fata, una “mossa” giusta. E giai giai mi parit ca nou. Ita depint pensai is Sardus de S’Alighera/L’Alguer o Sa/A Maddalena candu intendint custa cosa? chi no funt “Vera Sardegna”? e ita funt intzandus? E totu s’atra arrichesa e diversidadi chi, po sorti manna nosta, teneus in Sardìnnia no est vera mancu cussa? A mei mi fait prexeri chi nci siant Tabarkinus e Gadduresus e no mi praxit a pratziri is Sardus prus de su chi seus giai pratzius. Poita a nai ca nc’at Sardus verus bolit nai puru ca nc’at Sardus prus pagu verus. Atra cosa chi no m’est pràxia est candu at chistionau de sa literatura sarda presentendi sceti sa produtzioni in lìngua italiana. Mancu unu fueddu po sa literadura in lìngua sarda, unu chi siat unu, cumenti e chi no esistessit o is Sardus no essint prodùsiu nudda de interessanti in sa lìngua insoru e no mi parit pròpiu chi siat diaici. Fiat una bella ocasioni po ndi chistionai, no dd’at fatu, ita làstima. No m’arregordu chi in sa pròpiu intervista o in un’atra dd’ant criticau sa manera sua de amisturai sardu e italianu. No sciu cumenti ddu fetzat issu ma de siguru est un’operatzioni delicada. Nc’est sempri s’arriscu de strupiai su sardu e s’italianu puru e de sa folclorizatzioni. Dd’ant giai fatu atrus prima de is Sardus chi scrint in italianu, no est mancu un’idea originali. Chi depu nai su parri cosa mia, a mei no mi praxit custa manera de scriri, chi unu bolit fai un’omàgiu a sa lìngua sarda mellus chi scriat unu bellu romanzu in unu bellu sardu o unu bellu romanzu in italianu, no mi parit chi sa literadura in lìngua sarda nci guadangit meda de custa scritura. Antzis su prus de is bortas mi fait pensai ca is chi scrint diaici no siant bonus a scriri in sardu e s’acuntentint de calincunu fueddu a coloriri su scritu in italianu. Nudda de malu, ma a mei no mi praxit, de gustibus cumenti naràt cuddu. No m’est pràxiu nimancu totu su citatzionismu chi at fatu ma chi depu nai sa beridadi a s’acabada de is contus, s’intervista m’est parta prus positiva chi no negativa.

Lìburu consillau:
Paolo Bravi e Marco Lutzu
“CANTUS E NODAS”
La musica di tradizione orale nella Sardegna meridionale
Pubricau de su Comunu de Sestu cun s’agiudu de sa Regioni Sarda.
Duus etnomusicòlogus tra is prus preparaus e apassionaus, impari a Michele Mossa, Ignazio Macchiarella etc., chi funt studiendi sa traditzioni musicali e poètica de Campidanu.
Unu traballu tra is mellus de is ùrtimus bessius, unu lìburu de no perdi po cumpetentis e noeddus de su cantu de sei.
Cuntenit is stùdius:
I La musica strumentale di tradizione orale nella Sardegna meridionale (M. Lutzu);
II Creazione/esecuzione nelle launeddas (M. Lutzu);
III Cantadas in Campidanu. La poesia estemporanea nella Sardegna meridionale (P. Bravi);
CD cun 14 esemprus musicalis e 7 vìdeus de sonadas a launeddas, sulitu, sonetu a butonis (organitu), fisarmònica, ghitarra e cantadas a bàsciu e contra.
Po ndi sciri de prus: tel. 3387085411

Sa presentada a
“CRÒNACA DE UNA MORTI ANNUNTZIADA”
de Gabriel García Márquez - furriau in sardu de Ivo Murgia
Condaghes
Currende apustis sa Colòmbia chi faeddat sardu... e su mundu galu funtzionat
de Xavier Frías-Conde
Universidade de sa Boèmia Ocidentale, Pilsen, Cèchia
Non resesso a imaginare sa cara de Gabriel Garcia Marquez quando at a ischire chi un'òpera sua bennet tradùsida in una limba chi, forsis, no connoschet isse etotu innue si faeddat o pròpriu chi innorat s'esistèntzia sua. Ma custa mancàntzia de connoschèntzia est, a bortas, una de sas cosas prus mannas chi càpitant cun sos libros. Simigiat unu paradossu, ma non l'est. Sa mannura de custu est chi un'autore chi at guadangiadu unu prèmiu Nobel si podet lèghere in una limba "minoredda" che su sardu. Peroe, minoredda, ite cheret nàrrere? Minoredda, pro sas pessonas comente deo, chi faeddamus una de custas limbas "de minoria", sinnìficat sa limba tènera e ìntima de su coro, sa limba rica e màgica chi podet reflètere sos pensamentos prus mìsticos e ùnicos, cuddos chi, forsis, non se podent esprìmere in àteras limbas.
Chi unu abbaidat a su nùmaru de faeddantes de una limba, eia, su sardu est una limba minore, e in prus, est in perìgulu de isparire. Ma, est custu totu? Gai bistas sas cosas, sa metade de su chi b'est in su mundu no serbit a nudda. E tando, a ite serbit a tradùsere un'autore cun unu prèmiu Nobel a una limba comente su sardu? Pro guadangiare dinari, nono, chena duda, ma forsis in su mundu b'at cosas chi no si podent comporare cun dinari, ma chi a sa gente faghent felitze. Una de custas cosas est a mantenire biba annu apostis annu una limba millennària -eia: millennària-, capatze de espressare sos pensamentos, sa cultura e sos modos de cumprèndere su mundu, de totu su mundu. E custu est unu traballu importante meda, unu de custos traballos chi, segundu Antoine de Saint-Exupéry, s'autore de creiat est de sos prus importantes de su mundu: su Pritzipeddu, tradutu puru in sardu, faghet a saltare su coro, mancari sas pessonas mannas de frecuèntzia non lu cumprendant o non l'intendant.
Ma non bastat sa boluntade bona ebbia pro tradùsere unu libru, ma pure su connòschere bene cudda limba, a sa cale bennet tradutu. E in custu atopu, sos sardos tenent sorte meda, proite Ivo, Ivixeddu pro sos amigos, est unu grandu tradutore e unu grandu iscritore puru. Non est nen giustu nen bonu chi sas pessonas chi tenent paga frommatzione linguìstica tradusant. Sa tradutzione est un'esercìtziu difìtzile meda. In custa situatzione, sa de sa tradutzione literària, su tradutore depet èssere puru un'iscritore, o a su mancu tènere talentu literàriu. Ivo nde tenet, e meda. Ivo est unu de sos autores in limba sarda atuales prus interesantes. At iscritu giai una sèrie longa de traballos literàrios, innue su racontu est su gèneru chi connoschet mengius. Precisamente cun custu talentu suo est aguale de Marquez, chi reconnoschet chi isse etotu iscriet sas istòrias suas pensende chi sunt racontos. E tando, Ivixeddu at ischidu ispostare s'ispìritu geniale de Marquez, dae sa Colòmbia a sa Sardinnia, at ischidu "sardizare" a Marquez, fintzas a su puntu chi su prèmiu Nobel sonat a sardu in una manera totu naturale. E gai, su fatu chi Marquez bengiat sardu, no est unu miràculu, ma una chistione de arte. Duncas, bene-bènnidu Gabriel Garcia Marquez a s'universu màgicu de s'ìsula prus màgica e isconnota de su Mediterràneu, e chi s'òpera sua bengiat a allargare s'universu literàriu sardu, s'universu de sas òperas universales chi cumintzant a s'esprìmere puru in una de sas limbas prus antzianas de s'Europa. E totu gràtzias a Ivo. Bona letura, amigos.
v Praze, 29 prosince 2005
In Praga, 29 Nadale 2005