ARREGORDENDI A FRANCISCU EXANA
Sàbudu e domìnigu in Sìnnia in sa Pro loco, bixinau de Is Arrocheddas a is 6 e mesu, ddui at a essi su palcu obertu a totu is artistas chi ant a bolli arregordai a Franciscu Exana. Fut sonadori de ghitarra a sa moda campidanesa e at acumpangiau milli e milli cantadas cun su sonu suu sèmpiri garbosu e dilicau che a issu etotu. Pròpiu ca fiat aici bòfiu beni de totus, po is capassidadis suas e su essi modestu in su pròpiu tempus, sa bidda sua no si ddu bolit scaresci e ddi dèdicat custas duas dis. Ddui ant a essi cantus, poesias e fueddus de sinniesus e de totu is chi dd'ant connotu e pretziau e ddu bolint onorai cun d-un'arregordu, una cantzoni o una sonada.
Gràtzias a Pàulu Tzedda po sa sceda e a Nicolau De Notarpietro po sa fotografia.
PRESENTADA IN CUARTU
Presentada in Cuartu sàbudu su 30 de làmpadas a is 6 e mesu in Bia Carducci 36, de su lìburu "S'anima de Cuattu - is arregodus e sa lingua" de Giusi Ghironi e Marianu Staffa, Alfa Editrice. Cun, a prus de is autoris, Gabriella del Fiacco, Càralu Pillai e Marcu Sitzia.
SA BATALLA DE SEDDORI
Custas dis in Seddori funt arregordendi unu momentu "tòpicu" de sa stòria sarda: sa batalla de Seddori. Giai una cida de atòbius, cumbènnius e manifestadas fintzas a domìnigu candu gràtzias a paricis "figurantis" su spìritu de cudda batalla at a torrai a bivi. De interessu su debatu de cras a is 6 e mesu in su monti granàticu de Seddori a incuru de sa "L.U.M. Libera Università del Mediterraneo": "Sa stòria de sa Batalla, sa Batalla po sa stòria". Cun Giuanneddu Sedda, Pràcidu Cherchi, Badori Cubeddu e Franciscu Sedda. Cumenti eus nau domìnigu a is 6 tòrrat a bivi sa batalla de Seddori de su 1409 intra Sardus e Aragonesus, chi est andada cumenti est andada, po mala sorti nosta. Unu mòmentu stòricu chi est fintzas unu sìmbulu, òminis e logus chi fait impriutziri sceti su ddus nomenai, cumenti e "Su bruncu 'e sa batalla" e "S'Ocidroxu".
Lassendi su cuaddu po s'ègua, cumenti nàrat un'amigu miu, sèmpiri giòbia in Nuxis a is 9 oras e mesu ant a fai una versada cun Pàola e Dolores Dentoni, Cani e Piras, a sa ghitarra Dentoni. Sa cosa est interessanti no sceti ca sa pratza de su Surcis est una pratza bona e ca is cantadoris e su ghitarrista funt bravus ma finas ca is sorris Dentonis funt de is pagus fèminas chi funt cantendi ancoras.
Gràtzias a Franciscu Capuzzi chi mi dd'at fatu sciri.
E cantada in Santu Perdu 'e Pula puru, torra giòbia a is 9 oras e mesu in tres, cun Pani de Cuartu, Saba de Terreseu e Vàrgiu de Cuartùciu.
JOHN MILES FOLEY IN CASTEDDU
John Miles Foley est su chi naraus una "autoridadi", unu maistu mannu de poesia improvisada, connotu in totu su mundu e autori de pubricatzionis de brofetu. Mèrcuris su 27 at a essi in sa Universidadi de Casteddu, tzerriau de su master sardu, po depi chistionai de "Literadura de s'oralidadi e cantu improvisau" a is 5 de a meri'. Foley est traballendi in sa Universidadi de su Missouri in su "Center for Studies in Oral Tradition". Infatu de sa cunferèntzia, ddui at a essi un'arrexonada cun Blasco Ferrer, Giùliu Angioni e Pàulu Tzedda.
On line fait a agatai su situ de "Oral Tradition" chi est stravanau diaderus. Custas dis ddui est un'artìculu de Foley etotu chi còntat s'esperièntzia sua in is Paisus Bascus e s'arrialidadi de sa poesia insoru. Un'arrialidadi chi finas is cantadoris sardus connoscint beni ca ddui fiant andaus unus cant'annus fait, in d-una arrassìnnia de cantus de totu su mundu. Difatis su cantu de sei bascu est unu de is prus chi stùdiant in su mundu, fintzas ca nd'ant strantaxau unu movimentu forti meda, cun paricis giòvunus e chi tenit su logu chi ddi merescit in s'universidadi e in is mass mèdia. Pensai sceti ca is campionaus de poesia improvisada ddus trasmitint in sa televisioni e ddus depint fai in is stàdius, prenus, po sa genti chi ddui est!
COSA 'E FAI
Balla custu acabu 'e cida agiumai no potzu acudi sa cosa 'e fai, a prus de andai a mari chi no proit! Cras in Sìnnia, duas versadas a is 8 e mesu in is aposentus de su cunsillu cumunali. Càntant is scientis de su cursu de poesia populari de Pàulu Tzedda. A su incras sèmpiri in Sìnnia, presentada de su ufìtziu de sa lìngua sarda, a is 6 e mesu in sa pinacoteca, cun su sìndigu po is saludus, cun Amos Cardia chi ghìat s'ufìtziu e Perdu Perra de s'ufìtziu lìngua sarda de Cuartu. Ingunis puru ddui at a essi sa scola de poesia po fai calencunu versu.
Cenàbara cantada in Sètimu po Sant'Uanni, cun Atza de Sètimu, Filia e Tzedda de Sìnnia e Lussu de Pauli, contra Cocu e Mereu e a sa ghitarra Tiddia, totus de Sètimu. E cantada in Cuartùciu puru cun Zuncheddu de Brucei, Orrù de Sìnnia, Melis de Cuartu e Crisioni de Sa Baronia. S'ora est sèmpiri faci a is 9 oras e mesu.
Ancora cenàbara unu reading po Cicitu Màsala, "Campanas", in su tiatru "Club" de Bia Roma 257 in Casteddu a is 9 oras. Cun Andria Còngia ghitarra, Màssimu Battarino contrabàsciu e Màura Macis boxi.
Sàbudu versada in Dèximu cun Lussu, Filia e duus versadoris de innias.
Domìnigu cantada in Donori cun Pani de Cuartu, Saba de Terreseu, Vàrgiu de Cuartùciu e Mura de Teulada.
Torra domìnigu presentada de su lìburu "Sirbo e is seti fradis" de Leunora Carboni, in sa libureria Zonza in Casteddu, bia Càralu Felici a is 7.
E imoi scioberai bosatrus!
Gràtzias a totu is chi m'ant passau custas scedas.
DE SU MUNDU DE IS LAUNEDDAS
Femus ancora afestendi is novas bellas chi eus tentu custas dis in su mundu de is launeddas e si nd'est arruta a conca sa nova mala de sa morti de Tziu Aurèliu Porcu, chi fiat nàsciu in Bidda 'e Putzu in su 1914. Tziu Aurèliu fiat unu de is sonadoris mellus de su tempus suu, iat imparau a sa scola antiga e at acutu a sonai cun is mannus, de Antoni Lara a Efis Melis. Fiat finas unu cantanti bonu e unu baddadori spantosu. Iat connotu e agiudau a Bentzon e est bessiu prus de una borta de Sardìnnia sonendi in atòbius de totu s'Europa e de su mundu. Issu etotu nd'at pesau una scola a sa moda antiga e oi is scientis suus, cumenti e Andria Pisu, funt mandendi a innantis is imparus de su maistu. Is sonus de canna nci dd'ant acumpangiau fintzas a campusantu, cun sonadoris de bidda sua e chi funt aproillaus de aforas po s'interru. Sa mulleri at bòfiu a ddi ponni unu cuntzertu de launeddas in su baullu impari cun issu, po sighiri a sonai.
Sa fotografia ndi dd'apu pigada de su situ de s'assòtziu "Sonus de Canna" anca fait a scurtai un'acodeddu de sonada.
Po no essi unu "post" tropu annugiau, una bella nova si dda dònat Orlandu Maxia, chi a s'acabada at detzìdiu de fai bessiri su primu discu cosa sua "A s'antiga", pustis de tant'annus de carriera e milli progetus de dònnia genia. Unu discu aundi is launeddas sònant impari a totu is atrus strumentus chi sònat Orlandu etotu, e a chini dd'at intèndiu sonendi gei ddu scit. A saludai custa nova bella, paricis amigus ant bòfiu fai is norabonas a su sonadori maresu, prexaus po custa bella faina e po un'atru passu a innantis chi est fendi sa mùsica sarda.
E arrexonendi de novas bellas e passus a innantis, unu cuntzertu stravanau sàbudu in Pau po sa primu bessida mundiali de is eletroneddas, is launeddas eletrònicas de Franciscu Capuzzi. Ddui fiant Andria Pisu e Ricardu Pittau, duus sonadoris giòvunus e balentis chi s'ant amostau totu is capassidadis insoru, sa tènnica, su gustu de s'improvisatzioni e finas is "potentzialidadis", su chi cras ant a podi fai is eletroneddas po cresci su connotu sardu de sa mùsica de is sonus de canna. Andria, cumenti apu giai nau, mancu a ddu fai aposta est unu scienti de Tziu Aurèliu e aici de un'aventura chi acàbat un'atra est incumentzendi, movendi de su surcu de su connotu e pronta a si incarai in cudda fentana de anca si bit totu su mundu.
CD consillau
Ennio Porrino
I SHARDANA: Gli uomini dei nuraghi
dramma musicale in tre atti
I Shardana, rappresentata per la prima volta al San Carlo di Napoli il 21 marzo 1959 e diretta dallo stesso Porrino, costituisce sicuramente una delle opere liriche più affascinanti del Novecento. Al San Carlo «[…] oltre agli applausi a scena aperta si contarono non meno di venti chiamate delle quali diverse dirette al solo autore […]» (Nino Fara). L’autorevole enciclopedia musicale tedesca Die Musik in Geschichte und Gegenwart riporta che «[…] la grande opera I Shardana fu accolta dalla critica come la più importante opera lirica composta in Italia in questo dopoguerra». Era la prima, e ultima volta, che la civiltà nuragica andava in scena! Oggi l’opera è pressoché sconosciuta.
2 cd (compact disc 1, atto I: 48 min. - compact 2, atto II + III: 62 min.) + booklet (90 pagg.) contenente una biografia del compositore cagliaritano, un articolo di Felix Karlinger sull'opera lirica I Shardana e il libretto d'opera (anche in lingua tedesca).
Programma realizzato il 24 settembre 1960 dalla Rai Radiotelevisione Italiana. Riproduzione autorizzata da Rai Trade, Roma. Un progetto di Collana Sardìnnia in collaborazione con il Lettorato di Lingua e Civiltà Sarda dell'Università di Stoccarda (Romanische Literaturen II).
A cura di Giuanne Masala
copertina: Alessandro Oertwig-Trudu
bozzetti e figurini: Màlgari Onnis Porrino
stampa e duplicazione: easyreplica
mastering: Otheinrich Clauder
traduzioni: Helge-Nadja Ansorg
distribuzione online: Live Studio
Tutti i mezzi e tutte le tecniche sono valide in arte: di tutto ci si può e ci si deve servire a seconda del nostro estro, delle nostre necessità estetiche e di quelle inerenti al lavoro specifico che si sta creando (Ennio Porrino).
Illustre e caro Dott. Karlinger, […] sono io che debbo ringraziarLa della Sua amicizia e stima e di essere venuto sino a Napoli per assistere alla prima della mia opera I Shardana facendo un viaggio tanto lungo. Come Lei ben comprende, la vita di un artista è sempre dura e difficile e carica di battaglie. Essere seguito da un uomo colto e appassionato come Lei è un grande conforto che ricompensa di tante lotte. Il Suo giudizio sulla mia opera mi lusinga e mi auguro davvero anch’io che un giorno I Shardana venga rappresentata anche in Germania (Ennio Porrino, Roma, 16 giugno 1959).
Ennio Porrino ha dedicato la sua opera «Alla mia terra di Sardegna», e questo è il dono più prezioso che egli potesse fare alla sua isola. Se Monaco avesse la fortuna di venir cantata da opere come queste, sono certo che nei festival operistici della mia città sarebbe loro riservato ogni anno il posto d’onore (Felix Karlinger, Monaco di Baviera, 1960).
I Shardana pare aver imboccato la strada giusta per diventare l’opera nazionale sarda per eccellenza (Felix Karlinger, Kassel, giugno 1960).
CANTADAS E CUNTZERTUS
Cantada custa cenàbara in Sìnnia e una "prima" mundiali, su primu cuntzertu de is eletroneddas!
Sa Cantada est po Santa Itroxa faci a is 9 oras e mesu, ananti 'e sa crèsia de Santa Itroxa, cun Tzedda de Sìnnia, Zuncheddu de Brucei, Marras de Cuartu e Orrù de Sìnnia, contra Pilleri e Pitirra de Sìnnia e ghitarra Pau de Cuartu.
Sàbudu su primu cuntzertu de is eletroneddas (is launeddas eletrònicas). Cun Ricardu Pitau chi at a sonai sa trumba e is launeddas e Andria Pisu chi at a sonai is launeddas e is eletroneddas. Su logu est in su campègiu de monti de S'ennixeddu in Pau (AR) a is 9 oras. Infatu ant a sonai Pàulu Angeli ghitarra preparada, e Hamid Drake bateria e percussionis. Domìnigu a sa pròpiu ora e in su pròpiu logu, Silvia Corda pianu, e Adrianu Orrù contrabàsciu; infatu Andy Gravish quartet, cun Andy Gravish ghitarra, Pàulu Carrus pianu, Pieru Di Rienzo contrabàsciu, Alessandru Garau bateria. Totu is cuntzertus funt a intrada lìbera.
A mei mi incuriosint meda e incapas ddui fatzu una scapada e bosatrus... spassiaisì!
SU MARI MANNU DE INTERNET
Fintzas internet est unu mari e mannu puru, e navighendi navighendi, gira ca ti giru, fait a si ddui perdi. Deu ddui giru meda po is cosas chi m'interèssant a mei e po atra cosa puru e giai dònnia di' ddui agatu cosa interessanti chi iat a tocai a sinnalai. Intzandus m'assentu su link e abetu a ndi tenni una bella pariga po ndi podi chistionai in d-unu "post". A s'acabada perou benint a essi sempri tropus e iat a tocai a chistionai de cussu sceti. Abìsòngiat a ndi sinnalai calincunu fatu fatu e a lassai logu a s'atra cosa puru.
Unu fenòmenu curiosu in sa comunidadi de Splinder est su nasci de blog chi impèrant lìnguas minoritàrias o atras fueddadas, intzandus s'agàtant blog in sardu e friulanu, chi funt stètius is primus, ma finas in sicilianu, milanesu, romanescu, tuscanu etc.. A chistionai de totus no fait, nc'est su tanti perou de sinnalai unu blog in aligheresu chi est prus acanta a s'arrealidadi nosta, scritu in cadalanu e chi còntat de is acuntèssius de cussas partis.
Blog de L'Alguer/S'Alighera
Funt on line duus filmaus de su traballu de Francu De Fabiis, sa cartina in lìngua sarda, chi nd'at pigau de is telegiornalis de Sardegna 1 e Videolina. Unu testimòngiu de is fainas de Francu, chi est mandendi a innantis custu traballu de prus de bint'annus, a candu a solu a candu cun s'agiudu de calincunu amigu ma prus de totu cun sa parti manna chi ant fatu is Sardus chi dd'ant atobiau in is festas de sa terra nosta o in atras ocasionis de cultura, aciungendi e curregendi nòminis de logu e aderetzendi su chi fiat trotu.
Carta in is telegiornalis
Ancora abisòngiat a arregordai unu lìburu nou a fumetus, "Sirbo e is Seti Fradis" chi at scritu in sardu Leunora Carboni, cun is disènnius de Andria Mureddu e chi at pubricau sa Iges. Una manu 'e agiudu dd'at donada fintzas Màriu Puddu, chi at castiau totu su scritu, consillendi e donendi unus cantu inditus de grafia. Sa nova cumpreta est in su giassu de "Ad Maiora Media". Gràtzias a Amos Cardia chi mi dd'at fatu sciri.
Sirbo e is Seti Fradis
In Scalebranu puru ant incingiau s'ufìtziu de sa lìngua sarda, ddui est Bruna Siriu a ddu ghiai. On line fait a agatai totu su chi serbit po connosci is fainas chi bolint aprontai e po ddus circai. Spereus in bonu intzandus po cust'ufìtziu nou chi est nascendi.
Ufìtziu Lìngua Scalebranu
E in su mari mannu de internet ddui est cosa po nosu puru, un'articuleddu chi s'at dedicau Lone E. Olesen, sa studiosa danesa de sardu, in su blog cosa sua. Unu "post" in sardu e in ingresu, e anca no seus internatzionalis! E gràtzias fintzas a Luca Bèciu su sìndigu de Serrenti chi m'at cuntatau po pigai parti a s'arrevista de sa biblioteca cumunali "Lo scaffale" e difatis in custu nùmuru ddui seu deu puru cun d-un'articulu chi emu giai pubricau in su blog po afestai su primu annu on line.
Blog Lone E. Olesen ; Lo scaffale
Unu "report" de su cumbènniu de Cabuderra chi apu preparau po "Sa Republica Sarda".
DE CABUDERRA UN’IDEA PO SU SARDU
Unu standard a duas normas: una proposta moderna e democràtica
Errare humanum est, perseverare autem diabolicum; o po dda nai a sa sarda “Mìseru s’òmine chi no impàrat dae sos irballos”. Est cosa chi at nau Màssimu Pittau in su cumbènniu “Riflessione su una standardizzazione moderna e democratica del Sardo” in Cabuderra su 30 de maju. Tòcat a andai a bellu a bellu perou po depi torrai sceda de unu cumbènniu chi at durau prus de cuatru oras, cun tres arrelatas printzipalis e prus de dexi interventus, in d-una sala prena prena de genti atenta e cun giai totu is televisionis sardas. Is arrelatas printzipalis fiant de E. Blasco Ferrer linguista de s’Universidadi de Casteddu, Màssimu Pittau linguista de s’Universidadi de Tàtari e Oresti Pili assessori a sa cultura e lìngua sarda de Cabuderra e docenti in su master “Approcci interdisciplinari nella didattica del sardo” de s’universidadi casteddaja.
At incumentzau a sterri sa chistioni Blasco Ferrer cun d-un’arrelata apitzus de is prutzessus stòricus de unu standard. Seghendi tropu in crutzu, e su professori s’at a perdonai, s’at spranau cumenti unu standard podit binci e bessiri lìngua de una comunidadi. Nc’at paricis cosas de pigai in cunsideru, de is formas literàrias a su “riconoscimento sociolinguistico”, a atrus acuntèssius chi podint portai una fueddada a si imponni. Candu seus arrexonendi de lìnguas de minoria perou, custus prutzessus no est sèmpiri chi sutzedant e intzandus podint incapitai duas cosas: o una standardizatzioni a sa moda de s’otuxentus, cunfroma a s’idea “una natzioni, una lìngua” o duas normas standard. Po su linguista cadalanu sa primu est una standardizatzioni “passatista” chi no at funtzionau in medas logus de su mundu, candu sa segundu invècias est prus “moderna e democratica” cumenti at nau issu etotu, presentendi una surra de esemprus de totu su mundu e aciungendi puru ca “...tutte le doppie norme standard qui ricordate sono già state accettate nella UE e presenti in traduzioni”. Pròpiu s’ùrtima, in s’idea de Blasco Ferrer, est sa caminera giusta po sa lìngua sarda “una soluzione naturale, storica, democratica, moderna ed europea: standard con due norme equipollenti, in buona parte già presenti”. Custu po mori de is diferèntzias intra campidanesu e logudoresu, poita no eus tentu in sa stòria nosta unu centru literàriu o sociali chi nd’apat pesau unu standard bonu po totu is Sardus ma nd’eus tentu duus e finas ca is propostas de “mesania” bolint ponni a standard ofitziali fueddadas pagu connotas chi scuntèntant a totus in logu de ddus acuntentai.
Màssimu Pittau at chistionau de sa primu cumissioni po sa lìngua anca ddui fiat issu puru, impari cun Blasco Ferrer, narendi chi su chi fiat acadèssiu intzandus, una furriada culturali contras a cudda proposta, iat a essi dèpiu imparai calincuna cosa a is chi funt torrendi a fai su pròpiu sbàlliu oi, antzis peus. Issu at imparau e si nd’est arretirau de cussu scioberu, cun coràgiu e onestadi intelletuali, e aici etotu ant fatu atrus cumissàrius. S’idea sua intzandus no est prus una lìngua po totus, chi fiat bona po pagus logudoresus e mala po medas campidanesus, ma “Due varietà della lingua sarda già standardizzate, universalmente usate nella poesia”. Abisòngiat a si movi cun abistesa, tzerriendi a is bècius, sarvendi totu su sardu e is fueddadas de dònnia bidda, imperendiddu in is scolas presentendi is formas cultas e literàrias e fintzas s’atra macrovariedadi po permiti chi s’acostint apari solas solas. Unu spantu? Nou, aici etotu at fatu sa Grècia antiga chi cun su fueddai suu, dòricu, iònicu, àticu etc., at prodùsiu una de is tzivilidadis prus mannas de sa stòria, chentza de strobu perunu de lìngua. Chi sa Regioni Sarda depit scriri cosa in sardu depit imperai su campidanesu e su logudoresu, mancai arrespundendi in campidanesu a chini scrit in campidanesu e po su logudoresu sa pròpiu cosa e po totu s’atru gei ddu nàrat beni su dìciu antigu, “in caminu s’acòntzat gàrrigu”.
Oresti Pili fiat su meri de domu e at fatu un’interventu “in lìnia” cun is atrus duus ma chistionendi de prus de sa parti chi ant tentu is cantadoris in Campidanu e in Cabesusu po lompi a duus standard literàrius chi totus connosceus e acetaus. No teneus abisòngiu intzandus de si setzi a ingìriu de una mesa po depi cambiai sa stòria e su chi ant fatu is Sardus etotu. Su messàgiu de custu atòbiu est “costrutivu” in su parrimentu de Oresti Pili, naraus ca nou a sa Limba Sarda Comuna e proponeus unu standard a dòpia norma po uniri e no po pratziri is Sardus e chentza de nci fuliai sa cosa bona chi est fendi sa Regioni po sa lìngua. Pili at fatu una proposta po is scolas puru, po podi permiti passu passu chi de sa fueddada de su logu is piciocus de Campidanu potzant lompi a su campidanesu literàriu e a su logudoresu, e in Logudoru aici etotu.
In is interventus tòcat a caminai prus a lestru puru. Po sa provìncia de Casteddu at chistionau s’Assessori Mureddu narendi ca in Casteddu puru funt giai prontus a partiri cun s’ufìtziu de sa lìngua sarda e aciungendi chi issu spèrat chi custu siat unu caminu de unioni de is Sardus e no de pratzidura. Alessandru Mongili su sociòlugu de s’Universidadi de Casteddu at presentau s’arresurtada de sa circa sotziulinguìstica chi at bòfiu sa Regioni. Prus o mancu su 60% de is Sardus bolint una fueddada naturali e stòrica e no una “variante di compromesso” ma una de is cosas prus spantosas po Mongili est s’orgòlliu e su prexu de tenni una lìngua nosta, mancai dda chistioneus pagu. Atra cosa de importu est su fatu chi mancu su 3% de is Sardus decrarint de no cumprendi su sardu, chi apustis de sèculus de colonizatzioni de dònnia genia est un’arresurtada manna diaderus. Stèvini Cherchi s’at presentau, cun esemprus de literadura impari a gràficus e tabellas, sa tesi de acabu de su master chi at fatu cun Blasco Ferrer. De is stùdius suus parit craru chi sa proposta LSC tirit tropu a su logudoresu, lassendindi a foras giai totu su campidanesu. Sa Regioni, po issu, iat a depi curregi meda chi bolit andai a innantis cun custu standard, ma in s’idea sua sa dòpia norma est sa cosa mellus de fai. Zampa Marras polìtigu e studiosu indipendentista, no nci dd’at fata a benni e at mandau una lìtera anca nàrat, sèmpiri seghendi in crutzu, chi issu in is annus 70 fiat po una lìngua natzionali sarda unificada ma at cumprèndiu cun su tempus “la non praticabilità di questa soluzione e abbiamo optato per l’uso della doppia norma standard delle due varianti storiche della lingua sarda”. De sa LSC pènsat ca siat “una lingua povera, disarmonica, senza radici, senza storia, senza una sua letteratura”.
Antoni Pani at chistionau cumenti e assessori a sa lìngua sarda de Cuartu e cantadori, at arregordau su discuntentu chi est fendi custa LSC e cumenti pròpiu su cumunu suu siat stètiu su primu a si chesciai cun d-una lìtera a su presidenti Soru, chi no at arrespustu, aundi presentàt totu is dudas suas po una proposta foras de su connotu literàriu e chi no dònat s’importu chi ddi merescit a sa fueddada prus spainada in Sardìnnia, su campidanesu. E oi seus biendi chi calincunu, at sighiu Pani, est circhendi de nci stichiri sa LSC fintzas in is cumunus campidanesus, aprofitendisindi de sa bona fidi de is aministradoris. Pàulu Tzedda cantadori e studiosu, issu puru at chistionau de sa parti manna chi ant fatu is poetas e is scridoris po ndi strantaxai duus standard literàrius chi de sèculus e sèculus si còntant sa grandu literadura in lìngua sarda, arrespetendisì pari pari e chena de pratziri sa genti. Cussa literadura depeus presentai in is scolas e no una fueddada chi no ndi tenit, aici etotu gramàticas e fueddàrius chi teneus giai in campidanesu e in logudoresu, chentza de spendi atru dinai po fai “materiale didattico” in sa fueddada de nemus. Sa cuscièntzia de is duus standard est in su pòpulu nostu chi scit giai ita est su sardu de bidda sua e ita funt is formas cultas e literàrias e no de ariseru ddu scit o poita si dd’at nau calincunu a corpus de lei.
Màriu Puddu at presentau unu documentu, crìticu meda e coragiosu, anca còntat cumenti at caminau custa cumissioni, denuntziendi ca sa manera de fai de certus cumissàrius est “una pigada in giru o prus semplicemente disonestade”. Ca po aprontai custa LSC at pigau “...totu s’impiantu de sa LSU, in parte artefatu, dhi at postu Limba Sarda Comuna [...] e cun custu sighit a pigare is limbas coment’e unu minestrone o giogu de plastilina chi solu isse ischit fàere” ma ”deo no ndhe condivido ne s’impostatzione, ne s’utilidade e ne bio sa possibbilidade de iscríere una cosa chi unu solu cumprendhet”.
Ant chistionau ancora Giacu Meloni su sindacalista, Pàula Sanna studiosa de sardu, Antoneddu Giuntini atru sindacalista, maistus e giornalistas, meda de is presentis ant bòfiu nai su parri insoru, contras a sa LSC e giai totus po sa dòpia norma. Un’imposta “costruttiva”, cumenti at nau su meri ‘e domu, po Soru e po sa polìtiga linguìstica cosa sua, ma frima in s’idea de su standard a duas normas chi parit s’essida mellus po sa chistioni, sèria e dilicada, de sa lìngua sarda.