SARDU IN CASTEDDU, IN PARTIOLLA E IN CUARTU
Bah custu acabu 'e cida si podeus divagai prus cuntentus puru cun custas novas bellas chi si ponint allirghia e abetu bonu in su coru! In Casteddu su consillu de su cìrculu scolàsticu "Randaccio" at aciuntu in is matèrias de sa scola elementari su sardu cumenti e matèria obrigatòria. S'idea est de Clàudiu Cugusi, su consilleri, e dd'ant aprovada giai giai a s'unanimidadi. Duncas sa lìngua sarda ìntrat in sa scola de manera ofitziali e a òbrigu po totu is scientis e no candu calincunu volontariosu si pìgat su stentu de ndi fai, mancai aforas de s'òrariu de is letzionis. Una bona nova diaderus, tòcat a si ndi prexai e a sperai chi atrus ndi pighint s'esempru, ca seus cumbintus diaderus chi custu siat su mori giustu. Ca pensaus chi tochit a movi de su sardu de su logu e a arrespetai sa fueddada de sa genti e no a fai minestronis chi no serbint a nudda e chi nci stèsiant is Sardus de sa lìngua insoru. Ca si unu si pènsat de presentai in d-una bidda unu sardu chi no est de cussu logu, est siguru chi at a faddiri de mala manera ma custu no nci bolit meda a ddu cumprendi, chi unu connoscit pagu pagu cumenti seus, is Sardus. E pensaus puru chi cumenti scint in paricis logus de su mundu, in chistionis de bilinguismu, abisòngit a tenni in grandu cunsideru sa capitali po creai cuddu "efetu dòminu" chi sutzedit sempri ca, chi si praxat o nou, totu is Sardus, de una manera o de s'atra, castiaus su chi fait Casteddu.
Mancu s'Unioni de is Comunus de su Partiolla bolint abarrai agoa cun is chistionis de su bilinguismu. Alloddu on line su giassu insoru totu in sardu, i est mannu puru!, cun totu is scedas e is fainas de is comunus chi pìgant parti a s'unioni tradùsias in campidanesu. Su traballu dd'at fatu Amos Cardia, s'oberadori de bilinguismu. Beni diaici duncas, s'atùrat sceti de ddis augurai sa mellus furtuna chentza de depi aciungi atra cosa.
Cuartu no sceti no abàrrat agoa ma antzis cumenti incapìtat in chistionis de lìngua sarda, medas bortas est su primu. Tòrrant a inghitzai is cursus de sardu chi at bòfiu su cumunu, gràtzias a sa lei 482 e cun su patrocìniu de sa Presidèntzia de su Consillu de is Ministrus e de sa RAS. Giai totu su cursu dd'ant a fai in sardu. Incumìntzant su 15 de mesi de ladàmini po tres mesis prus o mancu. Is docentis funt: Antiogu Ghiani, Franca Marcialis, Franciscu Cheratzu, Màriu Puddu, Duìliu Caoci, Franciscu Carboni, Càralu Pillai, Pàulu Tzedda e Dèbora Steri. Nc'at tempus fintzas a su 9 po s'assentai. Totu su programa dd'agatais in su link in bàsciu. Beni fatu diaderus custu puru!
"COMITAU" E CANTADAS
Po mala sorti nosta su giassu de Comitau, chi fiat giai frimu de unus cantu mesis, imoi s'est frimau de unu totu. Sendi ca seus ancora tropu pagus is chi scrieus in sardu in internet, cun impìnniu e sacrifìtziu, candu una boxi si ndi stùdat no tòcat mai a si ndi prexai, antzis. Dispraxit chi un'atra mirada a is cosas sardas si siat calliada a sa muda e cumenti nant in custas ocasionis, seus totus unu pagheddu prus pòburus. Mancu a ddu nai, s'abetu est chi Comitau potzat torrai a traballai a lestru, cumenti ant a agatai a calincunu po ddu mandai a innantis, ca cussu puru est volontariau po sa lìngua ca tanti atru torracontu no nci nd'at. Torrendi gràtzias po s'essi sinnalaus cumenti e situ de ligi in s'interis chi si tòrrant a organisai, ddis auguru de si torrai a ligi a coitu.
Comunicau Comitau
Is cantadas no funt spaciadas e mancai is novas siant unu pagheddu a arrogus e a mùssius, gei fait a ndi chistionai ancoras. Custu coa 'e cida ndi ddui at su 28 in Dèximu po Sant'Arega cun Tzedda e Filia, su 29 in Cabuderra torra cun Tzedda e su 30 in Masainas cun "sa scuadra de Pani". Atra cosa no mi ndi pregonteis ca no ndi sciu!
Po s'arrepentina, su 30 ddui est gara in Sèlegas puru cun Caddeu i Orrù.
ITALIANUS
No seu archiòlugu e no seu nimancu unu stòricu e duncas no potzu nai chi su lìburu de Sergi Salvi "L'Italia non esiste", siat beni fatu o nou. Abisòngiat a nai perou chi est tant'annus interessendisì de custas chistionis e duncas su nòmini suu candu arrexonaus de lìnguas de minoria tòcat a ddu fai amarolla. Cumenti si siat, in su blog de Galamay agatais unu post asuba de su libru suu, tanti po arregordai a calencunu cumenti est nàscia sa "natzioni italiana". In cussu blog etotu, in atrus post, podeis sighiri a ligi atra cosa interessanti apitzu de is prutzessus stòricus de su nascimentu de una natzioni e atra cosa ancora. Ligendi ligendi fortzis calencunu si nd'at a scidai de su sonnu!
SERGI ROMANO 2
Po chini no si ndi fessit pràndiu de is arrexonadas de Sergi Romano, ndi ddui at ancora po Sardus e Friulanus ca su contu no fiat acabau. Mi parit chi siat abarrau unu pagheddu agoa cun is chistionis de is lìnguas de minoria. Ligei ligei.
DE INTERNET
Fatu fatu unu post de internet abisòngiat a ddu fai e intzandus alloddu innoi.
Un'artìculu de Tùlliu De Mauro, su linguista, de su Corriere della Sera de su 10 de cabudanni. Una "retrospettiva storica" interessanti diaderus. Ndi ddu seu pighendi de unu logu web de novas in friulanu. In su situ de su Corriere unas cantu dis infatu est bessiu finas su parri de Sergi Romano, ambasciadori italianu in paricis logus de su mundu, professori de universidadi e giornalistu, chi arrespundendi a una lìtera de unu letori nàrat ca su sardu e su friulanu no funt lìnguas de minoria, Sardus e Friulanus no funt minoràntzias aintru de su stadu italianu e ca iat a essi mellus a si studiai s'ingresu...
Tullio De Mauro ; Sergi Romano
Duus post asuba de is gigantis de Monti Prama de Crabas. Deu de archiologia no ndi cumprendu nudda e mancai apa circau de mi ndi interessai, ligendi ligendi nd'apu cumprèndiu prus pagu puru! Mi praxit perou a si sinnalai duus post chi funt "a manu imbressi" cunfroma a totu is artìculus scandulaus chi funt bessendi in custus tempus. Su primu est de Alfonso Stiglitz, s'atru de "Andarinu".
Alfonso Stiglitz ; Andarinu
Arricardu Pitau a prus de essi unu sonadori de trumba bonu meda est fintzas unu cantadori. Difatis ocannu at esordiu in palcu cantendi in d-una gara campidanesa in Sètimu. E nc'at fatu una bella figura puru. Dd'agatais in su blog cosa sua.
Cantada Pitau
Mancai sa chistioni a mei no m'apassionit, ligeisì ita ndi pènsant is partidus indipendentistas sardus de su "partidu democràticu" chi parit sa chistioni prus importanti in Sardìnnia in custu momentu. Su parri de Sardigna Natzione e de iRS.
Sardigna Natzione ; iRS
SIRBO E IS SETI FRADIS IN CASTEDDU
Cras su 21 a is 10 e mesu ddui at a essi sa presentada de su fumetu "Sirbo e is seti fradis" in su Palàtziu de su Visurrei in Casteddu. Cun Lucianu Marrocu, s'assessori a sa cultura de sa provìncia de Casteddu, is autoris, s'editori (Iges) e a prus Màriu Puddu chi at agiudau po sa tradutzioni in sardu.
Atra presentada domìnigu su 23 a is 11 in Pratza Galilei, Casteddu, aintru de sa manifestada "Mùsica e lìburus in pratza" chi at apariciau su cumunu de Casteddu impari a sa scola cìvica de mùsica e a is liburerias Zonza.
Sugetu: Leunora Carboni, Andria Mureddu, Emanuela Carboni
Scenegiadura: Leunora Carboni
Disènnius: Andria Mureddu
Tradutzioni: Ricioti Usai, Giuanni Carboni
Agiudu a sa tradutzioni: Màriu Puddu
Presentada
Ponei impari una cambarada de sirbonedhus istrempiosus, prus de is àterus Sirbo de naturali forti, una mama scinitzosa e coidadosa, Cicita, e Poricu, unu maistu alluau a super-làndiri. In prus su mangoni dandy, Fenny su togu, scerau issu ca ndi dhi faint de dónnia scera is trudus Ninni, Totoni e Totore, ammachiaus isceti po sa murta chi portant ananti. E su tostoinu sàbiu Ètore chi (s'at a isciri apustis) est e no est issu. Is sirbonedhus tenint unu babbu chi no connoscint, arcanu, Nur: in su contu s'at a iscoberri de issu calincuna cosa de importu mannu.
Ma no est totu innòi! Poneinci su pinguinu barista, Gino, chi s'est arrósciu de su frius de su polu e at pentzau bèni de cambiai vida e ponni butega in logu callenti e unu bigumarras fémina, Suor Monny, chi agiudat is sirbonedhus in apretu. Po mellus agiudu de is sirbonedhus essit su cerbu Sisinnio.
Totu s'istória dha bieis aintru de una Sardigna fantàstica, toga, totu mari, montis, istanis e sartus unu prus bellu de s'atru aundi si movint is protagonistas.

L’Amministrazione Comunale di Orani rende onore a Marianna Bussalai con un Convegno a lei dedicato che si terrà sabato - 22 Settembre - ore 10,00 nella Sala Consiliare - Comune di Orani.
Sarà presentato il libro pubblicato dall’Alfa Editrice dedicato alla poetessa oranese.
Frantziscu Casula e Zuanna Cottu
Marianna Bussalai
Alfa Editrice
Intervengono: Franco Pinna, sindaco di Orani, Michele Columbu, leader storico del Partito Sardo d’Azione, Francesco Casula, autore del libro.
Fra i personaggi della storia e della cultura della Sardegna, Marianna Bussalai è sicuramente quello meno conosciuto e meno noto e comunque ignorato dalla “grande storia”. Se abbiamo voluto sottrarla al silenzio e alla dimenticanza è perché riteniamo che la sua vita, la sua azione e i suoi comportamenti possano ancora oggi, essere di insegnamento e di esempio per tutti i sardi ma segnatamente per le donne e i giovani. Marianna, oranese, figura di donna tormentata e sfortunata, -muore all’età di soli 43 anni- fortissima e al medesimo tempo timida e schiva, autodidatta, intellettualmente molto curiosa, indaga su taluni aspetti quasi sconosciuti della resistenza alla dittatura fascista, sul sardismo ma anche sulla cultura sommersa, della Sardegna barbaricina, -e di Orani in particolare- fra gli Anni Venti e Quaranta del primo Novecento. Lettrice onnivora, scrive poesia e prosa. E’ amica di Montanaru, -di cui traduce le poesie- e di Sebastiano Satta. Ma soprattutto è una militante antifascista e sardista, tanto da essere conosciuta come signorina Mariannedda de sos Battor Moros. Il suo è addirittura un sardismo ante litteram, tanto che scriverà: “II mio sardismo data da prima che il Partito sardo sorgesse, cioè da quando, sui banchi delle scuole elementari, mi chiedevo umiliata perché nella storia d’Italia non si parlasse mai della Sardegna. Giunsi alla conclusione che la Sardegna non era Italia e doveva avere una storia a parte”. Apostola del verbo lussiano -per il cavaliere dei rossomori nutre una vera e propria ammirazione e persino adorazione- davanti alla sua svolta azionista oppone il suo netto e deciso no. No anche a Lussu ove mai questi scelga il fronte di impegno italianista preferendolo a quello del Partito sardo.
ALFA EDITRICE
09045 Quartu Sant'Elena (CA) Via Mercadante, 1
Tel. 070 8805855 Fax 070 881858
PROVINCIA DI CAGLIARI Ass. Cultura, Identità, Spett. e Sport
ARTE E SUONI associazione culturale
COMUNE SETTIMO S. PIETRO Ass. P. Istruz., Cultura, Spettacolo e Sport
20 e 21 settembre 2007
Casa Dessy,
Via Gramsci n.83 – Settimo San Pietro
Giovedì 20 e Venerdì 21 settembre 2007
dalle ore 9,30 alle ore 13,00 e dalle ore 15,30 alle ore 19,00
Mostra “Launeddas – Sistema musicale e Cultura musicale”
Venerdì 21 settembre alle ore 19,00
Conferenza – Concerto “LAUNEDDAS – Sistema musicale e Cultura musicale”
Interverranno
Relatore
Prof. Marco Lutzu – Etnomusicologo
Il Repertorio delle Launeddas – Interventi musicali con
Roberto Corona – Launeddas
Orlando Mascia – Launeddas
Franco Melis – Launeddas
Il Ballo sardo Campidanese con le launeddas
“Gruppo Folk G. Battista Tuveri”– Collinas – “Una tradizione che continua”
Maestro di ballo “ Antonio Spiga” – “Il recupero”
Maestro di ballo “Tonino Bonu” – “La formula trextre – Il futuro?”
INGRESSO LIBERO
Per informazioni – Arte e Suoni – associazione culturale
Via Massaua, 1 – 09044 QUARTUCCIU
tel. 3476509864 – email artesuoni@tiscali.it
CANTADAS E BENTZON
Su 19 in Casteddu ddui est su film de Bentzon. Prus in bàsciu agatais totu su programa. Po mei est unu monumentu de sa cultura sarda e no est cosa de si depi perdi.
Su 21 ddui est cantada in Carbònia cun Pani de Cuartu, Saba de Terreseu, Vàrgiu de Cuartùciu e Mura de Teulada; torra su 21 in Cuartùciu atra cantada cun sa "scuadra de Orrù". E ancora su 21 in Arrolli ddui funt is cabesusesus cun Porcu. Su 22 cantada campidanesa in Cabuderra e su 24 in Sìnnia po santu Còsimu. A sciri is cantadoris no at fatu ma deu ddi ghetu curpa a Pàulu Tzedda ca no dd'arregòrdat mancu cun chini depit cantai! anca dd'arregòrdat sceti ca depit cantai issu! e duncas custu sceti si potzu nai. Baxeiddoi a su pròpiu!
LA PATRIE DAL FRIÛL
Bessit custas dis su nùmuru nou de "La Patrie dal Friûl", n.9 cabudanni '07. Unu nùmuru speciali po is lìnguas de minoria de su stadu italianu. "La Patrie" est un'arrevista totu in friulanu, moderna e beni fata, chi s'amòstat cumenti si iat a depi manixai una lìngua minoritària de manera professionali in sa comunicatzioni de oi. A dda ghiai ddui funt Christian Romanini e Dree Venier, chi de annus funt batallendi po is deretus de is friulanus de fueddai sa lìngua insoru cun d-unu muntoni de ideas e fainas de calidadi. In custu nùmuru ddui seu deu puru, cun grandu prexeri, po chistionai unu pagu de su sardu de oi. Send'essi unu speciali de totu is lìnguas de minoria, su logu po dònnia lìngua est piticheddu, deu nci ddis apu mandau duus articuleddus in italianu chi m'ant tradùsiu in friulanu. Torrendi gràtzias po s'ospitalidadi a Christian e a Dree, si nci pongu innoi s'artìculu "prus importanti" ca s'atru est una sinnalatzioni de situs sardus chi apu scioberau intra is chi mi praxint a mei e sigumenti, prus o mancu, funt is pròpius chi agatais a su costau de custu post e intzandus mancu sa pena de si ddus torrai a sinnalai!
Il sardo rientra tra le minoranze linguistiche storiche dello stato italiano e, secondo fonti del ministero dell’interno, è la prima per numero di parlanti. La legge regionale 26/97 per la valorizzazione della lingua sarda, è stato il traguardo finale di battaglie decennali degli intellettuali sardi impegnati nel campo della lingua. Questa legge è stata salutata con grande soddisfazione mantenendo tuttavia dei margini di miglioramento. A tutt’oggi il bilancio è da considerarsi positivo, almeno per i progetti finanziati che hanno contribuito a creare un circolo virtuoso in favore della lingua. Al momento dell’arrivo della legge statale 482/99 per la tutela delle minoranze linguistiche storiche, la Sardegna non era impreparata. Pure questa legge ha contribuito non poco alle attività in lingua sarda, soprattutto con l’istituzione di sportelli linguistici in tutto il territorio isolano. Sportelli che sono ormai una bella realtà, diverse decine, sia di promozione e anche occupazionale. Questi due strumenti legislativi si sono inseriti in un movimento generale di riscoperta e rivalutazione della lingua e della cultura sarda, un movimento trasversale che riguarda diversi ambiti, letterari, musicali, linguistici e tradizionali in genere. Senza trionfalismi, possiamo affermare che questo rinnovato interesse ha prodotto ottimi risultati, un esempio ne sono la fioritura di una buona narrativa in lingua sarda, le riletture musicali de “su connotu”, la tradizione (alle quali per fortuna è preceduta una buona “lettura”!) oppure l’attività di associazioni e le pubblicazioni nel campo della poesia estemporanea. Siamo anche coscienti del fatto che fra tanti aspetti positivi non mancano le degenerazioni televisive e le derive folcloristiche da cartolina. La recente ricerca sociolinguistica voluta dalla Regione Sardegna, eseguita dalle università di Cagliari e Sassari, ha fornito dati confortanti, consultabili on line, e un quadro generale della lingua più positivo del previsto. Solo un 3% degli intervistati dichiara di non capire il sardo e circa il 60% ritiene debba essere presente nelle istituzioni. Le proposte di standardizzazione invece non hanno avuto il successo sperato e sono state sostanzialmente rigettate dalla comunità. Fondamentalmente perché non rispettose della storia letteraria isolana, che si presenta in due grandi tradizioni, campidanese e logudorese, e tendenti a privilegiare una variante piuttosto che un’altra, acuendo le divisioni invece di appianarle.