Lìngua e cultura sarda

Su meri de domu

Blogger: is4morus
Nome: Ivo Murgia
Amigau cun su blog friulanu "Il furlanist"

  • Contattami
  • Il mio profilo
  • Linkami

Fotografias

arcapilloni arcapilloni
Vedi altri media

Genias

Funt agiudendi

Feeds

  • RSS 2.0
  • ATOM 0.3
  • Powered by Splinder

Contadori

abisitau *loading* bortas

30/11/2007

SU FVG IN TRES LÌNGUAS


friul Est giai on line su situ istitutzionali de su Friuli Venètzia Giùlia in tres lìnguas: friulanu, slovenu e tedescu. Aici totu is comunidadis linguìsticas de ingunis ant a essi arrapresentadas cun sa fueddada insoru fintzas in is istitutzionis.
Is Friulanus sighint sa batalla insoru po sa lìngua e dònant s'esempru a totus e nosu Sardus puru ndi ddu depeus pigai cuss'esempru...
FVG tres lìnguas

Postu de: is4morus a is 16:22 | link | commenti (6)

29/11/2007

VÀRIUS


Unu cursu po 'operadori de s'identidadi culturali'. Innoi

Unu cuncursu de rap in sardu. Innoi

Unu cumbènniu in sa facultadi pontifìcia de Casteddu in Bia Sanjust a is 9 oras, apitzus de sa Sardìnnia bizantina, su 30 de donniasantu e su 1 de mesi 'e idas.
Sa stòria, sa lìngua, sa mùsica, sa crèsia e totu is cosas de sa cultura bizantina chi funt intradas in sa sarda. Cun arrelatas de importu e òspitis stràngius.

Un'atòbiu de ghitarristas in Tàtari su 30 e su 1 e su 2 in su tiatru cìvicu de Bia Tèmpiu.
Su 30 blues cun Andria Cutri e atrus, su 1 ètnicu cun Linu Talloru, Gesuinu Deiana, Màuru Palmas, Albertu Balia, a is 9 oras, a su noti. Su 2 ma a is 7 e mesu, jazz cun Màssimu Ferra e atrus.
Su billetu còstat 6 francus (èurus) o 15 po totu is tres diis.

In Sìnnia "Ainas e fainas" de su 30 a su 2 in sa caserma bècia (pinacoteca imoi) cun su papai sardu, costùminis, artisania, launeddas, poesia e traditzionis. Sàbudu de is 5 ant a fai fintzas "Binu e contus de forredda" cun cantadoris e poetas chi ant a ligi is òperas insoru e... ddui seu deu puru! Benei!
Ainas e fainas

Domìnigu in Cuartùciu in sa domu de is Angionis, tzirimònia de acabu cun cuntzertu de su cursu de sulitu. De is 4 a is 7 de a meri'.

Postu de: is4morus a is 12:08 | link | commenti

28/11/2007

FAIDIA INTENDI! FUEDDA SU SARDU!


Fuedda su sardu. Cun totus e in dònnia logu. In iscola, in domu, in su traballu. Faidia intendi. Impara e imprea sa língua tua, chi serbit po totu, de su documentu ufitziali a su prus lestru sms.

S'ufítziu linguìsticu de Scalebranu mandat ainnantis totu is atividadis po s'impreu e sa promotzioni de sa língua sarda: cursus de formatzioni, fainas de tradusidura, informatzionis apitzus de is leis e de is minorias linguísticas, agiudu po apariciai progetus, cuncursus po fai connosci sa língua sarda, collaboratzioni cun is iscolas, is assotzius culturalis e cun is àterus ufítzius linguísticus de Sardìnnia e de foras.

Po biri is initziativas, is fainas e is oràrius de s'ufítziu, abbisita su giassu: http://www.comune.escalaplano.ca.it/uls/scalepranu.htm
Ufítziu linguísticu Scalebranu - tel 07095410412 - Bia Giuanni Carta, 18 - 08043 - Scalebranu CA uls@comune.escalaplano.ca.it

Progetu de s'amministratzioni comunali de Scalebranu - Lei 482/99
Gràfica: Art'èMedia, Pirri

Est su papereddu chi at cuncordau s'ufìtziu de sa lìngua sarda de Scalebranu chi est ghiendi Bruna Siriu.
Mellus de custu no podemus disigiai!

Postu de: is4morus a is 09:25 | link | commenti (2)

27/11/2007

LUISU LAI E GOOGLE IN SARDU


Custas diis passadas in Casteddu ant fatu su European Jazz Expo, una manifestada bella, giai 80 cuntzertus, una surra de artistas, giornalistas stràngius, unu 'eventu' cumenti nant. Deu chi ddui seu andau potzu cunfirmai totu su bonu chi nd'ant nau, seu prexau chi in Casteddu fetzant cosa aici manna e toga e chi tenit sa 'musica sarda' in grandu cunsideru.
E seu prus cuntentu puru ca de ocannu ant detzìdiu de donai unu prèmiu a sa carriera a un'artista sardu o stràngiu po su chi at fatu o est fendi cun su traballu suu. Ocannu ant scioberau de incingiai su prèmiu cun Luisu Lai, su maistu de is sonus de canna. Unu prèmiu giustu ca in di' de oi Luisu Lai est su mellus virtuosu de is launeddas e su chi prus de totus nc'est portendi is sonadas de su connotu in is palcus de totu su mundu.
Cumplimentus a is apariciadoris de su Expo e a Luisu Lai po totu su chi funt faendi e po sighiri a fai sèmpiri mellus.
Luisu Lai Expo ; Luisu Lai sonendi

E beneus a Google in Sardu. No, nemus no dd'at tradùsiu ancora, mancu deu!
Est ca forroghendi forroghendi apu cambiau calincuna impostatzioni de su blog e sa presentada in italianu chi bessiat circhendi su blog in Google, dd'apu cambiada e posta nci dd'apu in sardu. Duncas imoi chi poneis Ivo Murgia in Google, s'at a bessiri cumenti e primu boxi custu blog etotu ma presentau in sardu.
A prus de totu custu, apu finas sardizau unu pagheddu su blog, totu su chi fiat scritu in italianu dd'apu torrau a scriri in sardu, totu su chi at fatu assumancu.
Custu est su spantu chi apu fatu. Pagu cosa diaderus, ma sigumenti cumenti a informàticu seu unu camboni, dònnia sonu mi parit tronu! E m'est finas partu chi nci fessit su tanti de ndi chistionai innoi...

Postu de: is4morus a is 10:09 | link | commenti (1)

26/11/2007

DANESE E MÁRQUEZ


Unu mutetu de Enea Danesi, su cantadori de Pauli, chi m'est agradessiu meda. Nàrat tot'issu e deu no depu aciungi atra cosa.


Pastoreddu su sulitu sonas
Cant'amori a sa terra ti lìgat
Su beranu parit chi imbitis
E natura mama t'impràssat
Sa sonada tua aici dìnnia
Fuèddat a su bentu cumpàngiu
Chi in is arrocas dd'at scrita
E in su fronti de dònnia brebei

Su pei stràngiu pàssat i apetìgat
Poita Sardìnnia citis e perdonas?


S'idea, tropu toga segundu mei!, fiat de ligi totu su lìburu de Gabriel García Márquez, "Crònaca de una morti annuntziada" furriau in sardu de mei etotu, a puntadas mancai e de nci ponni unu file àudiu in su blog dònnia intanti. Ma s'idea, bella o lègia chi siat, no fait a dda fai. Primu ca est unu cosa tropu longa e segundu ca mi nd'iat a pigai totu su "spàtziu web" chi m'ant donau po carrigai cosa in su blog, ca est tropu grai.
Duncas su progetu no m'est andau in bonu ma unu file de prova dd'apu fatu aici etotu e si ddu propongu. Deu etotu seu, ligendi su lìburu cosa mia. A perdonai chi sa cosa est fata unu pagheddu a cudda manera ma no seu un'atori mancu deu, sceti una prova fiat.
Labai ca est curiosu a si torrai a intendi sa boxi arregistrada! No mi pàrgiu mancu deu cun cussa boxixedda! Certu ca candu dd'iat lìgiu Antunedda Puddu acumpangiada de Arricardu Pitau fiat totu un'atra cosa!
Ascurtaisiddu e no criticheis meda.



Postu de: is4morus a is 10:27 | link | commenti (3)

22/11/2007

SIRBO IN MANDAS
 
 
Presentada de "Sirbo e is seti fradis", su lìburu a fumetus de Leunora Carboni e Andria Mureddu, in Mandas custu sàbudu a is 5 in su guventu de is paras capucinus. Presèntat Emanuela Carboni e ddui ant a essi is autoris puru.
S'atòbiu dd'ant cuncordau aintru de su progetu "Incontri con la parola" chi est curendi Marcu Diana po su comunu de Mandas.
Is atras scedas ddas agatais innoi

Postu de: is4morus a is 17:31 | link | commenti (9)

ARTÌCULU NOU


Custu est un'artìculeddu nou chi apu scritu po "La Patrie dal Friûl" de donniasantu. Est un'arrassìnnia lestra lestra de unas cantu pubricatzionis "scentìficas" in sardu, po fai a biri ca is Sardus no eus prodùsiu literadura sceti.
Po mori de sa longària de s'artìculu no at fatu a nci ponni totu totu, tòcat a tenni passièntzia ca po ddui fai capi su pagu chi ddui est, at tocau a fai "i salti mortali"!
In "furlan" dd'ant intitulau "Science par sart", si calencunu si ddu bolit ligi dd'agàtat innoi


Accanto alla produzione letteraria in lingua sarda, non è da trascurare quella scientifica. Non diremo qui dell’uso del sardo nelle carte giuridiche prima dell’arrivo di altre lingue. Il primo libro che viene in mente sono le “Brevis lezionis de ostetricia” di Efisio Nonnis del 1827. Nonnis era un aiuto chirurgo cagliaritano che aveva redatto questo manuale ad uso delle ostetriche sarde e aveva pensato bene di farlo nella lingua che queste parlavano. Uscivano invece nel 1842 gli “Elementus de grammatica” di Giovanni Rossi. Si tratta di una grammatica appunto, scritta in sardo che nelle intenzioni dell’autore doveva permettere ai Sardi di imparare l’italiano. Saltiamo ora direttamente ai giorni nostri. Restando nel campo della lingua ricordiamo il “Ditzionàriu” di Mario Puddu, Condaghes, 2000. Si tratta di un dizionario sardo monolingue di tutte le varianti e con una ricca fraseologia. Nel campo della poesia estemporanea segnaliamo invece “Chent’annos” di Paolo Pillonca, Soter 1996. E’ una rassegna sul mondo delle gare poetiche in ottave del nord Sardegna. E’ del 1996 anche l’opera dell’ing. Paolo Giuseppe Mura, “Sa chistione mundiali de s’energhia”, Cuec. Trattato di fisica che affronta come dice il titolo, la questione mondiale dell’energia. Amos Cardia ha pubblicato nel 2006 la sua tesi di laurea ampliandone i contenuti. Lo studio analizza i processi storici e politici che portarono all’introduzione dell’italiano in Sardegna, da qui il titolo “S’italianu in Sardìnnia”, Iskra. Nel campo della didattica in e sulla lingua sarda tra i più completi “Su sardu gioghendi”, di M.T. Pinna Catte, Condaghes 2003. Ancora, la traduzione in sardo di alcuni lavori del linguista tedesco M.L. Wagner a cura di G. Masala dell’università di Stoccarda, tra cui: “Sa Sardìnnia de M.L. Wagner 1925-27”, del 2005. Segnaliamo del prof. Frau dell’istituto “Satta” di Macomer un manuale del 1999: “Sos contos – sos chi torran e sos chi non torran”, Golosti, che si propone di insegnare la matematica agli studenti impiegando il sardo come lingua veicolare. Questa non è che una rassegna rapidissima e non esaustiva di alcune pubblicazioni scientifiche in sardo. Benché non abbondante come quella letteraria, vale la pena ricordare la produzione scientifica in lingua sarda a testimonianza della sua esistenza in vita se non si può dire floridezza, con la speranza che anche un breve excursus storico possa far riflettere sull’uso del sardo a tutti i livelli formali anche i più elevati.

Postu de: is4morus a is 09:06 | link | commenti

21/11/2007

SEMINÀRIUS E BALLU


Tres seminàrius de interessu in Senis (AR), aintru de su progetu "In sardu? E poita no?" de su 25 de donniasantu a su 15 de mesi 'e idas, a is 3 e mesu in su magasinu de su monti (ex monte granatico).
Ddus at apariciaus su comunu cun s'agiudu de sa lei 482 e de Debora Steri.
Incarrèrant su 25 cun Duìliu Caocci e Giancarlu Porcu po depi chistionai de sa literadura in lìngua sarda de s'otuxentus, de Pepinu Mereu a Pascali Dessanai. Presèntat Roberto Tola.
Su 7 de mesi 'e idas ddui ant a essi Càralu Pillai, Franciscu Carboni e Franciscu Virdis po arrexonai de s'imperu de sa lìngua sarda in is documentus giurìdicus e no sceti. Presèntat Alessandru Pili.
Su 15 de mesi 'e idas po dda serrai, cun Stèvini Pira, Franciscu Sedda e Pepi Manias po fueddai de sa chistioni de sa lìngua sarda in is scritus de Lussu, Gramsci, Tuveri e Simon Mossa. Presèntat Ivu Murgia.

In su comunu de Ollasta (Albagiara, AR) su 24 de donniasantu a is 4 e mesu in s'aposentu mannu de su museu ddui ant a essi Mariella Marras, Franca Marcialis e Antiogu Ghiani po chistionai de sa lìngua sarda in sa scola. Presèntat Antoneddu Garau.
Su 22 de mesi 'e idas Càralu Pillai, Franciscu Carboni e Franciscu Virdis po arrexonai de s'imperu de sa lìngua sarda in is documentus giurìdicus. Presèntat Alessandru Pili.
Su 26 de gennarxu Stèvini Pira, Pepi Manias e Antoni Garau po fueddai de sa chistioni de sa lìngua sarda in is scritus de Lussu, Gramsci, Tuveri e Simon Mossa. Presèntat Ivu Murgia.
Custus seminàrius puru ddus at apariciaus su comunu cun s'agiudu de sa lei 482 e de Debora Steri.
E arregordaisindi ca su 23 incumèntzant is de Gonnonnò puru.

In Casteddu in su centru comunali de Mulinu Bèciu, Bia Carpaccio 14/16 ant aprontau unu cursu de ballu sardu. Is maistus funt de su grupu folk de Cuartu, sa di' est su martis de is 7 a is 8. Còstat 15 francus (èurus) a su mesi.
Is interessaus ddus podint cuntatai cun telèfunu e email: 070/542979; arcoes@tiscali.it

Postu de: is4morus a is 09:09 | link | commenti

20/11/2007

COMUNICAU DE ACALISA


S'Acadèmia campidanesa de sa lìngua sarda at fatu custu comunicau. Custa borta po chistionis de comunicatzioni at detzìdiu de ddu fai in italianu.
 
 
Aperte le iscrizioni a corsi di sardo a Setzu e Genuri
 
Setzu e Genuri si uniscono alle già numerose amministrazioni comunali sarde che offrono ai dipendenti comunali e alla cittadinanza un corso di lingua sarda nella variante campidanese, la più diffusa nell’Isola per estensione geografica e per popolazione coinvolta.
Il corso è parte di un più vasto progetto per il bilinguismo italiano-sardo, finanziato dalla legge 482/99 che tutela le minoranze linguistiche. I due Comuni lo realizzeranno utilizzando la variante locale, il campidanese, l’unica che, in quanto parlata naturale della popolazione, può assicurare successo al progetto.
I corsi, dedicati prioritariamente ai dipendenti comunali e agli amministratori, nel caso rimangano dei posti disponibili sono aperti anche a tutti coloro che siano interessati, ovunque residenti. Per questo è necessario comunicare la propria adesione quanto prima, inviando un SMS a uno dei seguenti numeri: 333.36.54.785 o 349.342.00.05 o contattando il Comune di Setzu o di Genuri. La partecipazione è gratuita.
I docenti, forti di una vasta preparazione e di una lunga esperienza didattica, sono di madrelingua sardo-campidanese e hanno conseguito il master universitario di II livello in Approcci interdisciplinari nella didattica del sardo, il massimo titolo finora esistente. Il programma è accessibile a tutti, lingue veicolari saranno il sardo-campidanese e, in misura minore, l’italiano. Chi parlasse altre varianti della lingua sarda potrà farne uso liberamente.
A Setzu e a Genuri il corso si svolgerà negli stessi giorni e orari, ogni martedì dalle 15.30 alle 18.00, con l’unica differenza che a Setzu inizierà il 20 novembre e a Genuri il 27 novembre. In entrambi i centri le lezioni si svolgeranno nella sala consiliare del Municipio.
La comunità campidanese dimostra per l’ennesima volta coesione ed efficacia nella salvaguardia della propria variante, visti i numerosi corsi comunali ancora in svolgimento (Sinnai, Quartu Sant’Elena…) o recentemente conclusi (Elmas, Serrenti, Nuraminis, Samatzai, Maracalagonis…), cui si aggiungono le iniziative scolastiche come quella dell’istituto Randaccio di Cagliari, che ha conquistato l’attenzione dei mass media di tutt’Italia.
Per ulteriori informazioni telefonare ai numeri 333.36.54.785 e 349.342.00.05.

Quartu Sant’Elena, 16 novembre 2007
Info: 333.36.54.785 e 349.342.00.05.

Postu de: is4morus a is 08:22 | link | commenti (1)

19/11/2007

BRULLIXEDDA


A perdonai sa gana 'e brullai! Ma chi si ndi pìgant cussu puru e ita s'atùrat?! Fortzis calincunu dd'iat giai cumprèndiu prima 'e si ddu nai deu ma calincun'atru nc'at crètiu beni beni. Su fueddarxu eròticu sardu no esistit, po mala sorti nosta. Deu mi ddu seu imbentau, ca mi iat a praxi chi s'agatessit diaderus unu lìburu aici, ma po imoi no dd'at fatu nemus ancoras. Tenemu gana de ndi arrexonai de un'argumentu diaici e in s'interis chi femu scriendi m'est acucau de presentai sa cosa cumenti e s'essida de unu lìburu nou, mancai imbentau. Chi fiat bessiu diaderus e deu ndi depemu fai sa presentada emu scritu sa pròpiu cosa e duncas boghendindi su giogu, su bonu de s'arrexonada chi apu "postau" abàrrat.
Bolendi esagerai unu pagheddu, emus a podi nai chi est stètiu finas unu sperimenteddu de comunicatzioni, cun pagu pretesas. Una borta de prus eus biu su poderi de internet, una cosa abàstat a ndi chistionai on line i esistit (ma aici est?). Certu ca no nci fiat abisòngiu de custu gioghitu miu po ddu cumprendi ma mali mali andendi fiat sceti una "provocatzioni" e una brulla pagu perigulosa, ddi nareus.
Mi dispraxit a essi delùdiu a is amigus chi m'ant scritu in privau po ndi sciri de prus o chi ant ghetau su bandu on line in forum pùbricus, at tocau a ddis contai calincuna faulixedda po no ndi sculai su giogu, tenei passientzia ma abisòngiat a abetai ancora a bessiri unu lìburu aici. In s'interis incumentzai a spriculitai in bidda de bosatrus fortzis calincunu fueddu bellixeddu nd'at a bessiri a luxi.
Torrendi a nai, a mei puru mi iat a praxi chi s'agatessit diaderus unu fueddarxu diaici ca si iat a serbiri, e iat a essi cosa de fai etotu e duncas chi calincunu detzidit de si ddui ponni a ddu fai, arregordaisindi de una cosa, labai ca s'idea est sa mia e bollu a mi citai!
A perdonai torra!
F.E.S.

Postu de: is4morus a is 09:22 | link | commenti (7)