Ivo Murgia

30/01/2008

FRANCU IN QUÉBEC

Fait spantu su biri su mundu a francas a susu! pensai a Andorra, su cadalanu est sa lìngua ofitziali e su castillianu una lìngua de minoria, aici etotu in Québec aundi su frantzesu, chi in logu suu est apetighendi su brètunu, su corsicanu, su bascu, s'ocitanu etc., s'agàtat in minoria strecau de sa presèntzia de s'ingresu. Su 'Parti Québécois' funt is indipendentistas de su Québec est funt chesciosus meda po s'arresurtada de una circa chi at donau 'résultats catastrophiques' e at sinnalau una 'anglicisation' de is tzitadis prus mannas cumenti e Montréal. Cumenti podeis biri de su situ insoru, sa lìngua est su coru de s'identidadi 'québécois' e una parti fundanti de su programa de is indipendentistas, cumenti po meda atrus partidus indipendentistas de su mundu. Cracai in is links chi chistiònant de lìngua i eis a arribai a biri totu su stùdiu chi seu narendi e a cumprendi cumenti si bolint movi is indipendentistas de ingunis. Mancu a ddu nai est scritu totu in frantzesu, faei biri ca seis diaderus internatzionalis e ligeisiddu! Su link ndi dd'apu pigau de su forum de iRS.

Parti Québécois

No Francu no est movendi a Québec! Custa borta su cd si ddu consìllat issu, unu cd de is 'Kenze Neke'. Francu at pubricau su parri cosa sua apitzus de custu traballu in su giassu de is Disterraus Sardus.

Postu de: is4morus a is 09:17 | link | commenti (2)

28/01/2008

JOSEBA IN FRIULANU

Unu cantu de libertadi cumenti e 'Su scrau maistu ferreri' de Joseba Sarrionandia iat a depi cantai in totu is lìnguas de su mundu, po sa fortza chi tenit e po is ideas chi bolit intrasulai in is sentidus de sa genti. De imoi a innantis una boxi in prus s'est aciunta gràtzias a sa furriadura in 'furlan' chi nd'at fatu Carli Pup, operadori culturali in lìngua friulana e boxi stòrica de 'Radio Onde Furlane'. Dd'at pubricada in su blog in friulanu 'Internazionalitari' chi est fintzas su tìtulu de unu programa apitzus de is lìnguas de minoria europeas e de totu su mundu anca apu tentu su prexeri de ddui partetzipai deu puru po una ciaciarrada chi si femus fatus cun Carli etotu asuba de is chistionis chi si interèssant a nosu.

Gràtzias a Joseba Sarrionandia po su coràgiu chi tenit e po s'arti cosa sua, aici forti e avolotadora e a Carli chi m'at fatu sciri de custu traballu suu.

Joseba furlan

Postu de: is4morus a is 16:11 | link | commenti (2)

25/01/2008

SU BLOG MELLUS

Cali est su mellus blog in sardu de s'arretza? custu! ellus e cali?! No ddu nau deu ca iat a essi tropu fàcili, ma sa mellus 'Guida' de sa lìngua sarda, est a nai sa 'e Càralu Mulas. E chi dd'at nau issu no nc'at duda peruna chi est berus, ca Càralu est unu bravu piciocu e fàulas no ndi còntat.
E duncas mi dispraxit po totu is atrus ma sa cosa est aici e no fait mancu a ddi fai nudda...
'Guida' Càralu

Postu de: is4morus a is 09:01 | link | commenti (10)

24/01/2008

SÀBUDU SEMINÀRIU

Custu sàbudu in su comunu de Ollasta (Albagiara, AR) a is 4 e mesu in s'aposentu mannu de su museu ddui at a essi su seminàriu 'In sardu? e poita no?' cun Stèvini Pira, Pepi Manias e Antoni Garau po fueddai de sa chistioni de sa lìngua sarda in is scritus de Lussu, Gramsci, Tuveri e Simon Mossa.
Ddui apu a essi deu puru a 'moderai' s'arrexonada, aproillai.
Custus seminàrius ddus at apariciaus su comunu cun s'agiudu de sa lei 482 e de Debora Steri.

Postu de: is4morus a is 08:41 | link | commenti (2)

23/01/2008

LÌTERA DE ANTONI ARCA

Custa est una lìtera chi m'at mandau Antoni Arca ariseru po sighiri a arrexonai de sa chistioni de sa literadura sarda.
Antoni Arca est unu scridori e studiosu aligheresu de literadura cadalana, sarda e po is pipius. At traballau in sa universidadi de Tàtari i est preparendi unu traballu mannu apitzus de sa literadura sarda po sa Condaghes.
Antoni si fait atrus esemprus pighendiddus de is literaduras de totu su mundu e amanniendi ancora de prus sa 'prospetiva' de s'arrexonada.
Cumenti bieis sa cosa est mala a sboddicai e prus aciungis e peus est!

O Ivo,
ite gheres chi ti naro? Deo b'apo postu totu sa prima parte de su libru chi m'est publichende Condaghes pro "demustrare" su chi est sa normalidade de totu sas literaduras de su mundu: una literadura una limba: e bó!
Totu su restu est polìtica o, si lu gheres, geografia istòrica.
Unu contemporàneu che Samuel Beckett, pro narrer, iscriiat in inglesu, ma in Fràntzia iscriesit in frantzesu; e tando, sa literadura sua, de in ue est? Est Europea de curtura anglosassone.
Un'àteru, che Jorge Semprún, narradore e òmine de tzìnema, est ispagnolu, ma s'est fatu mannu in Fràntzia, ca fiat comunista; iscriet bellos romanzos in frantzesu e poi los pùbricat in Ispagna cun sa tradutzione fata dae amigos suos. De in ues est sa literadura sua? Europea de curtura sotzialista internatzionalista.
In cales manuales de literadura los incuntramos? In sos ingresos e in sos frantzesos, ca Beckett at influentzadu duas curturas. In sos ispagnolos e finas in sos frantzesos, ca Semprún puru nd'at influentzadu duas.
Duncas, esser o non esser de una literadura natzionale no est pròpiamente issèberu de s'autore, ma de su tempus sou e de su tempus benidore.
Pro sa literadura italiana, pro narrer, tue naras chi sa limba pròpia cosa sua est s'italianu, e custu est beru, ma dae Manzoni a oe! Antis fiat su frantzesu de Marco Polo, su latinu de de Dante e Petrarca, su napolitanu de Basile, su venetzianu de Goldoni, su sitzilianu de Pirandello e gai sighinde. Est cando s'est fata s'Itàlia chi ant comintzadu a los italianizare, ca los ant mutidos che mastros de literadura.
Sos iscritores USA non faghent literadura ingresa. E manco sos irlandesos, e manco sos australianos, sos de s'India e sos canadeses. Mancari iscriant in ingresu; e comente mai? Ca sunt de istados-natziones diferentes, ca tenent curturas e istòrias diferentes, ca iscrient pro letores divessos.
Pro su sardu, tando, si nde bogas sa limba sarda, su chi restat est literadura italiana, massimamente fea, però italiana. Itre chèrgio narrer? Chi iscriende in italianu pensas in italianu pro sos italianos, indipendentemente dae su tema chi ses tratende. Chie iscriet in "italiano regionale sardo" lu faghet pro contos de istile, non de sardidade, pro li dare prus bagna a su chi istat narende.
Àtera cosa est pensare a s'istòria de sa literadura fata in Sardigna e/o dae sos sardos: amus iscritu e pensadu in totu sas limbas de su Mediterràneu e finas in ingresu, alemannu e danesu.
Sa sola cosa issientificamente vàlida, est chi sa literadura de una natzione est unu progetu curturale e polìticu pienu de poesia. E sene limba pròpia, sene limba de istadu e/o de natzione, non bi podet esser una literadura natzionale. Sa sarda, si est fata iscriende in italianu a intro de s’istadu italianu, est literadura in sa limba de sos colonizadore, mancari siant solu unos colonizadores curturales, e mancari a sa prus parte de sos sardos lis piaghet d’esser italianos chi ischint totu de s’istòria de Roma e de sa limba de Toscana e nudda de s’istòria berdadera de Sardigna, de Sitzìlia, de Calàbria e de totu sas àteras regiones terramannesas.

PS. Comente in Isvìtzera, sa literadura sarda est fata in prus limbas, ma in cussas s'italianu non bi resurtat: catelanu, gadduresu-tataresu, sardu (rispetende sas barietades suas), tabarchinu.

a si biri sanos
Antoni

Postu de: is4morus a is 09:03 | link | commenti (10)

22/01/2008

LITERADURA SARDA:

A S'ACABU DE TOTU SA LÌNGUA

Apu scritu unu 'post' asuba de sa chistioni manna 'it'est sa literadura sarda', deu etotu fatu fatu nci pensu e ndi bogu a luxi sèmpiri cosa noa, custa borta s'idea de ddui torrai m'est bènnia de unu forum on line e nd'apu aprofitau po torrai a sterri.

Sceti ca su post m'est bessiu unu pagheddu longu e apu preferiu a nci ddu ponni in d-unu pdf, no est un'artìculu, abàrrat unu post ca tenit una impostatzioni prus 'informali' ma su chi depemu nai gei dd'apu nau su pròpiu!

Si calincunu tenit cosa 'e nai, mi podit arrespundi e chi est e no dd'arresorveus mancu aici sa cosa, si bieus e ndi sigheus a arrexonai a faci 'e pari!

Postu de: is4morus a is 09:12 | link | commenti (7)

18/01/2008

COMUNICAU DE SIDDI

Obertura de s'Ufìtziu de sa Lìngua Sarda me in su Comunu de Siddi.

Su Comunu de Siddi, gràtzias a sa lei de su Stadu n° 482 de su 1999, at obertu de su 13 de su mesi de Idas de su 2007 s'Ufìtziu de sa Lìngua Sarda.
Sa tenta de su Comunu est de torrai balimentu a sa Lìngua Sarda.
S'ufìtziu at a permiti a su populu de Siddi de afortiai i adelantai s'imperu de su Sardu in dònnia e calisisiat logu de sa bidda, po lompi prus a lestru faci a su bilinguismu perfetu.
A s'obradori de s'ufìtziu ddi nant Massimo Madrigale.
Po imoi s'ufìtziu abàrrat obertu me in is diis de martis (8-14; 15-16) e jobia (8-14).

S'obradori de s'Ufìtziu de sa Lìngua sarda
de su Comunu de Siddi

Dott. Massimo Madrigale

Postu de: is4morus a is 08:50 | link | commenti (13)

17/01/2008

SU PRUS DE IS BORTAS

Su prus de is bortas in custu blog no chistionu de cosa chi at giai nau sa televisioni o chi est bessia in is giornalis o chi ndi chistiònant totu is atrus blog, chi potzu mi circu una caminera po arrexonai de chistionis sardas a moda mia.

Is chi si pìgant su stentu de ligi custu blog, ddu scint giai e fortzis po cussu puru fatu fatu ndi tòrrant a innoi in circa de cosa sarda.

Custa borta giai chi mi dd'ant pregontau, mi tòcat a intrai in sa chistioni de s'àliga napulitana chi nd'ant betiu a innoi ma mi ndi scabullu luegus passendi su fueddu a Amos Cardia chi pròpiu oi at pubricau su parri cosa sua in su situ de su 'Movimento Sardista'. Est un'artìculu beni arrexonau e in sardu puru e aici aturaus in su 'spìritu' de custu blog.

Ligeisiddu.

Amos Cardia

Postu de: is4morus a is 11:41 | link | commenti (3)

16/01/2008

EST GIAI TEMPUS

otzana
O, est giai tempus de 'carrasegare'! incumìntzat oi etotu in Otzana, obertura de lussu cun sa primu essida de 'Boes e Merdules' e su fogadoni de Sant'Antoni. Cras tòcat a is 'Mamuthones' de Mamujada chi ant a incingiai su 'carrasegare' insoru.
Po chini no ddus at bius ancora abisòngiat a ddui fai una scapada amarolla, ca est cosa de biri e no bolit pèrdia.
In su interis 'Is Cerbus' in Sìnnia ant aprontau su calendàriu insoru e si funt cumentzendi a scadrigiai e in Casteddu, anche s'assòtziu 'Itzokor' in Bia Lamarmora 123, su 20 a is 6 de a meri' oberint s'amosta de sa màscara brabaxina cun fotografias e màscaras puru. Ant a serrai su 10 de friaxu; s'ora de is abisitas est de is 5 a is 8, de su martis a su domìnigu.
Po su chi spètat a Otzana labai custu sitixeddu: Otzana

Postu de: is4morus a is 09:31 | link | commenti (5)

15/01/2008

UNA PARIGA DE COSITEDDAS

Una pariga de cositeddas chi tòcat a si biri on line:

Primu primu su master sardu de s'universidadi de Casteddu, chi at fundau i est mandendi a innantis Blasco Ferrer, 'Approcci interdisciplinari nella didattica del sardo'. Fait a s'assentai a s'editzioni noa de ocannu, nc'at tempus fintzas a su 6 de friaxu. Su cursu est unu master de II livellu, arreconnotu in totu s'Europa, cun professoris stimaus e letzionis interessantis e vàrias chi dònant 60 crèditus po 1500 oras de stùdiu. Is postus funt 25 màssimu, su logu de is letzionis est sa universidadi de Casteddu, su prètziu 1.250 francus nous (èurus). Po is interessaus is cuntatus funt custus: tel. 0706757120, mail: dspedfil@unica.it
No est cosa de si depi perdi po totu is apassionaus de lìngua e cultura sarda ca custu master s'est impostu in Sardìnnia po sa calidadi sua e po cumenti is scientis cosa sua ant sighiu a fai cosa e funt faendi cosa po su sardu e in sardu, a candu in is ufìtzius de sa lìngua, a candu faendi cursus issus etotu, a candu scriendi ma sèmpiri faendi polìtica linguìstica arrespetendi is fueddadas de su logu e ponendinci in mesu a sa populatzioni e a sa genti.
Master sardu

Un'artìculu nou e interessanti de Francu De Fabiis chi est bessiu in su giassu de is disterraus sardus. Fuèddat de sa chistioni de sa terra in Sardìnnia cun documentus stòricus e arrexonus nous a sa moda de De Fabiis chi tenit sèmpiri una mirada originali a is cosas sardas!
Francu De Fabiis

Unu bellu blog de lìnguas minoritarias e atras fueddadas italianas de Gioann March Pòlli, giornalista e animadori culturali piemontesu chi s'interèssat de custas chistionis. 'Lingue & Dialetti' si nàrat.
Custas diis on line, in mesu de totu s'atru, ddui funt finas unus cantu 'post' po arrexonai de sa chistioni de sa lìngua in sa missa, cosa chi s'at tocau a nosu Sardus puru de pagu.
Giovanni Marco Polli tenit fintzas unu programa in s'arràdiu, 'Radio Padania Libera', po sighiri a chistionai de custas cosas.
Lingue & Dialetti

Su meri de domu

Cumentus

Fotografias

Amigus

Mesis

Genias

Funt agiudendi

Feeds

Contadori