paol84 in FURRIADROXUS E FURRI...
Brabudu in UNA CANTZONI DE IS '...
utente anonimo in UNA CANTZONI DE IS '...
PiccolaLuise in UNA CANTZONI DE IS '...
Melina2811 in UNA CANTZONI DE IS '...
utente anonimo in NO COMMENTSìn...
iry50 in IS COGAS IN GONNAGOD...
ROSALUNA37 in IS CANTUS DE CASTEDD...
iry50 in IS CANTUS DE CASTEDD...
PiccolaLuise in ATÒBIU IN S'U...
Andarinu
Arrafieli Boi
Arràdiu Sardu
Asuba de "Crònaca"
Asuba de "Crònaca" 2
Asuba de "Crònaca" 3
Asuba de "Crònaca" 4
Asuba de "Crònaca" 5
Asuba de "Crònaca" 6
Asuba de su blog
Asuba de su blog 2
Asuba de su blog 3
Asuba de su blog 4
Bandera sarda
Boxis Campidanesas
Brâf Furlan
Casteddàius
Càralu Mulas
Christian Romanini
Comitau
Contus Africanus
Contus mius
Crònaca de una morti annuntziada
Cuartu
Disterraus Sardus
Ditzionàriu
Electroneddas
Forma Paris
Fueddus scarèscius
G.B. Tuveri
Giampàulu Fròngia
Giuanni Màsala
Il furlanist
Imprentas Alfa
Imprentas Condaghes
Launeddas
Linu Talloru
Lone Elisabeth Olesen
Marinella Lőrinczi
Master sardu
Musas & Terras
Nanni Falconi
Orality in the World 2003
Paràulas
Pitanu Perra
Predi Antiogu
Riccardo Pittau
S'Iscàndula
Sa murra
Sardu.net
Sonus e Versus
Su fueddu
Su Furriadroxu
Su Nuraxi
Tataresu
ULS Scalebranu
oggi
maggio 2008
aprile 2008
marzo 2008
febbraio 2008
gennaio 2008
dicembre 2007
novembre 2007
ottobre 2007
settembre 2007
agosto 2007
luglio 2007
giugno 2007
maggio 2007
aprile 2007
marzo 2007
febbraio 2007
gennaio 2007
dicembre 2006
novembre 2006
ottobre 2006
settembre 2006
agosto 2006
luglio 2006
giugno 2006
maggio 2006
aprile 2006
marzo 2006
abisitau *loading* bortas
ARRELATA DE CUARTÙCIU
Custa est un'arrelata de su cumbènniu de Cuartùciu chi at stèrriu Màssimu Madrigale.
Sardu e standard: arrexonus e parrimentus in Cuartuçu
Sàbudu passau, su 15 de martzu in Cuartuçu, s’est kistionau de lìngua sarda. S’aposentu de is atòbius de su Cunsillu comunali fiat prenu prenu, ca nci fiant assumancus duxentus personis, jòvunus e beçus sètzius a ascurtai is arrelatus de Luciano Marroccu (Assessori a sa Curtura de sa Provìntzia de Casteddu), Francesco Casula (scriidori), Eduardo Blasco Ferrer (Professori de Linguìstiga sarda me in sa Facurtadi de Scèntzias de sa Formadura de s’Unibersidadi de is Studius de Casteddu), Francu Pilloni (scriidori) e Juliu Solinas (meigu e scriidori). Porru e Lèpori no ant pigau parti a s’atòbiu. Po sa primu borta is ki funt po sa LSC si funt atobiaus cun is ki funt contras po arrexonai impari de polìtiga linguìstiga e de standard.
Luciano Marroccu at cumentzau a kistionai narendi ca tòcat a sighiri a fueddai in sardu po no fai sparessi sa lìngua nosta. At arregordau a Casula ki sa literadura sarda no est sceti in logudoresu (e duncas tòcat a difendi totu su sardu). Pustis Marroccu at acrarau sa posidura sua a suba de sa kistioni de su standard arregordendi a totus ki no dd’est praxu su decretu de sa Junta Soru a suba de sa LSC, ca no serbit, a parri cosa sua, a imponni un lìngua cun d-unu decretu.
Pustis a sighiu a kistionai Frantziscu Casula ki at fueddau sceti in sardu. Casula at nau ca no fait a stesiai su studiu e s’imparu de sa lìngua sarda de sa stòria e de is traditzionis de s’Isula. At arregordau a totus comenti is Savoyas ant circau de burrai s’imperu de su sardu e in su matessi tempus de comenti, assumancus fintzas a su ’77, nci fiat ancora kini, me in sa scola, no boliat s’imparu de sa lìngua sarda (ma oindì puru, mancai is leis, ddoi at kini est contras a sa lìngua sarda). Sighendi a nai ki campidanesus e logudoresus si cumprendint a pari e ki, de sa circa de sa R.A.S., su 68% de is sardus cumprendint e fuèddant assumancus una bariedadi de su sardu, at imperau is fueddus de Tullio de Mauro po nai ki is diferentzias a-intru de una lìngua funt sienda e scusorju de s’identidadi de unu populu. Duncas at acabau narendi ki tòcat a fueddai in sardu de dònnia e calisisiat argumentu (e a fueddai in sardu in dònnia logu).
Prof. Ferrer at bòfiu intrai me in sa kistioni de su standard, arregordendi su ki ant nau Gramsci [“La storia della lingua é storia delle innovazioni linguistiche, ma queste innovazioni non sono individuali (come avviene nell’arte), ma sono d’un’intera comunità sociale che ha innovato la sua cultura, che ha “progredito” storicamente] e Nencioni (“Le lingue naturali non sono né strumenti né codici: sono testimonianza e voce dell’identità etnica, storica e culturale di un popolo e dell’identità personale del singolo cittadino).
Ferrer at arregordau ki dònnia lìngua est filla de sa stòria de unu populu e duncas ki dònnia protzessu de normalizadura est unu protzessu ki pertocat fintzas sa literadura e sa polìtiga de unu populu, acrarendi perou, ki dònnia normalizadura iat a depi cumentzai de una bariedadi naturali (comenti est sutzediu in atrus logus de s’Europa). Difatis, po su sardu, Wagner in su 1928 iat amostau a sa Comunidadi scentìfiga intranatzionali is diferentzias intra de su logudoresu e su campidanesu (po es.: chentu/centu, limba/lìngua e aici nendi).
Contendi sa stòria de is esperimentus de normalizadura de sa lìngua sarda, Ferrer at arregordau ki sa LSU fiat unu logudoresu “naturali” stesiau de is protzessus stòrigus de sa lìngua. A sighiri, at acrarau ki sa "limba de mesania" est un’imbentu, poita no ddoi at uniformidadi me in is làcanas. Oindì puru sa R.A.S., a parri de su professori catalanu, sighit unu tretu sballiau, ca sa LSC est artifitziali. Po Ferrer no fait a imperai sa LSC me in sa scola e in s’aministradura: est una limba kentza de benidori. Duncas po Ferrer tòcat a torrai luegus a su connotu, est a nai a sa lìngua L1 (o lìngua de bartzolu).
Is ùrtimus duus interbentus fiant de Francu Pilloni e de Juliu Solinas. Pilloni, ki iat jai pigau parti a s’atòbiu-dibatu de Masuddas, at torrau a nai ca is diferentzias a-intru de su sardu funt una sienda manna. Solinas at nau de essi de acordiu cun Ferrer ca fintzas po issu puru tòcat a difendi is bariedadis naturalis de su sardu.
Màssimu Madrigale
