Ivo Murgia

Sa basca apicigosa, su calamu antzis, de cussu logu no faiat a dd’aguantai. E s’ùmbidu de s’arriu aciungiat linna a su fogu de su disisperu e de s’arrinnegu de is òminis. Una ghia e duus “carradoris” dd’eus a nai, òminis de fatiga chi prefereis. A sighiri a canoa no iat fatu prus e iat tocau a caminai, in mesu de su ludu e de su muschitu de unu padenti chena de làcana. E cun unu bellu biaxi atuau puru. Una bussa de stùdiu de s’universidadi nci dd’iat mandau a cussa perra de mundu, “In mesu de is cannìbalis!” dd’iant nau is collegas sfutendiddu. “In mesu de is cannìbalis etotu” ddis iat torrau issu impensamentau. Fiant tres dis in andera e no iant agatau arrastu de su chi fiant circhendi. Sa cosa de papai fiat smenguendi prus e prus. Is òminis fiant acanta de dd’arrosci, si ndi fiat sapiu, is carradoris prus de totu, fortzis ca fiant de un’àtera etnia. Sa ghia circàt de pònniri is paxis in sa cambarada, chi depiat essi una speditzioni scientìfica. Iant provau a dromiri, ma iant dromiu pagu totugantus, no po sa timoria no, ma po su fàmini. Nci fiat passada una cida e sa cosa de papai fut spaciada. Is carradoris s’iant papau su pagu chi iant agatau in padenti ma no fiat bastanti po un’aventura diaici, sustàntzia nci boliat. Lòmpius a sa de dexi dis, sa cosa fiat mali posta. Sa circa no fiat andendi cumenti depiat, su padenti no acabàt prus e is òminis si ndi fiant scrètius in totu, sa ghia puru. E no nci fiat stètiu prus nudda de fai. A su noti s’iat intèndiu unu corpu a forti a conca, a spistiddadura, iat acutu a biri ca fiant stètius is duus carradori a ddu ferri; iat pèrdiu su sentidu. Sa ghia no nci iat pòtziu fai nudda, fiant de un’àtera etnia. Candu iat torrau a oberri is ogus fiat arrimau in terra acanta de una mata. Intendiat unu dolori a su bratzu chi no faiat a ddu baliai. Iat provau a si ddu tocai, provau e torrau a provai. Si iat castiau sa manu, fiat totu insanguentada, su bratzu de manca no nci fiat prus; nci iat caciau s’ànima. Is duus carradoris fiant arrustendi, petza custa borta e si dd’iant cumbidada arrì arrì, “Papa!” pariant narendi “Est bona!”. Iat circau sa ghia, no si biiat prus, mellus a no sciri ita spàciu iat fatu. Dd’iant aportu un’acodeddu de petza, sèmpiri arrì arrì, si dd’iat spudada in faci e cuddus iant sighiu a arriri, cumenti a nai “Gei as a papai, as a benni a biri chi papas”. Su smurzu fiat acabau, is carradoris boliant torrai a movi, no dd’iant pregontau a sciri ita ndi pensàt, iant detzìdiu issus. “Lassaimì innoi” iat provau a nai, ma cuddus si dd’iant atuau e si dd’iant ingortu cun issus. Ddi pariat de essi dromiu totu s’ora, si dd’atuànt e si ddu stuànt a tipu sacu e issu no cumprendiat mancu in su mundu chi fiat. A su segundu smurzu puru iat nau ca nou, ma no podiat durai meda o papàt o s’iat a essi mortu de su fàmini; fiant giai duas cidas chi no tastàt cosa e iat pèrdiu tropu sànguni, sa debilesa fiat acanta de ddu binci, sfinigau fut. Intzandus dd’iant donau birdura a papai, erbas de padenti, amarolla, mortu no serbiat mancu a issus. De cussa nd’iat papau e nci dd’iat tirada. Iat torrau a provai a chistionai cun is carradoris, “Circai una bidda, unu dotori, no apu a durai meda diaici” ma fiat totu po de badas, sa comunicatzioni fiat segada. In cussu dillìriu ddi pariat de portai is callenturas e si iat bisau is aposentus de s’universidadi, is collegas, s’arretori, totus, ddu ingiriànt e arriant impari cun issu, o de issu, “In mesu de is cannìbalis!” narànt “Dona atentzioni!”. Iat biu a issa puru, “No bandist” dd’iat nau, e “Circa de ndi torrai totu intreu!” mesu arriendi. Ma una bussa diaici no incapitàt dònnia di’, tocàt a ndi aprofetai, fiat un’ocasioni ùnica po sa carriera universidària cosa sua, no podiat lassai chi ndi dda pighessit calincun’atru. S’arretori dd’iat tzerriau a s’ofìciu suu e nd’iant arrexonau. “Chi no ti dda intendis lassaus a perdi” si fiat fatu. “Mancu a brulla!” dd’iat torrau issu siguru. Sa di’ stabilia iat saludau a totus e fiat mòviu, su coru in trumbullu.
S’umididadi dd’iat fatu torrai a oberri is ogus, fiat in coddus de unu de is carradoris, pendi pendi, iat provau a ddu mussiai a un’origa cun sa pagu fortza chi ddi fiat abarrada, intzandus cussu nci dd’iat ghetau a terra e dd’iat postu su pei a pitzus allupendiddu, ma si fiat firmau giustu in tempus. Is carradoris iant fatu su fogu preparendisì a arrustiri. Su fragu de petza ddi fut arribau in deretura a càrigas. Chistionànt e arriant is duus, e ddu castiànt. Iant cotu s’urtìmu arrogu de petza e si dd’iant cumbidada. Issu fut lòmpiu a s’ùrtimu arrematu, no nci dda faiat prus, iat bintu su grisu de nci papai sa carri sua e si dd’iat posta in buca. Dd’iat matziada a bellu a bellu e nci dd’iat ingùrtia. Nd’iat pigau un’atru arrogu e iat fatu a su pròpiu. “Est sciuta” iat nau dilliriendi. Iat serrau is ogus cun sa buca ancora mesu oberta, e si fiat calau in unu sonnu sena de acabu.